महिला व ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एसटी प्रवास अधिक डिजिटल आणि पारदर्शक. एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड नोंदणी, वितरण केंद्रे आणि आवश्यक कागदपत्रांची माहिती.
राज्य मार्ग परिवहन (एसटी) महामंडळाच्या प्रवासी सेवांमध्ये अधिक पारदर्शकता, सुलभता आणि डिजिटल व्यवहारांना चालना देण्यासाठी राज्य शासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी जाहीर केले आहे की, १ ऑगस्ट २०२६ पासून महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिक प्रवाशांसाठी ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) स्मार्ट कार्ड बंधनकारक करण्यात येणार आहे.
या निर्णयामुळे राज्यभरात एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड नोंदणी आणि वितरण मोहिमेला मोठा वेग मिळाला असून, लाखो नागरिकांनी या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी नोंदणी केली आहे.
५१ लाख नागरिकांची नोंदणी
एसटी महामंडळाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत राज्यभरातील सुमारे ५१ लाख नागरिकांनी एनसीएमसी स्मार्ट कार्डसाठी नोंदणी पूर्ण केली आहे. यापैकी जवळपास २५ लाख कार्ड कार्यान्वित करण्यात आली आहेत. उर्वरित लाभार्थ्यांची कार्डेही लवकरच सक्रिय करण्यात येणार असून, संबंधित प्रवाशांनी विलंब न करता नोंदणी व कार्ड कार्यान्वित करण्याची प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
राज्यभरात ४ हजारांहून अधिक वितरण केंद्रे
प्रवाशांची गैरसोय टाळण्यासाठी राज्यातील ग्रामीण आणि शहरी भागात ४ हजारांहून अधिक एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड वितरण केंद्रे सुरू करण्यात आली आहेत. या केंद्रांमार्फत नागरिकांना सहजपणे कार्ड उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
एसटी महामंडळाच्या २५१ आगारांमध्ये, ३३५ वाहतूक नियंत्रण कक्षांमध्ये तसेच एनएसडीएल पेमेंट बँकेच्या अधिकृत एजंटमार्फत कार्ड नोंदणी व वितरणाची सुविधा उपलब्ध आहे.
गैरव्यवहार करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई
स्मार्ट कार्ड वितरण प्रक्रियेत कोणत्याही प्रकारचा गैरव्यवहार सहन केला जाणार नाही, असा स्पष्ट इशारा परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिला आहे.
विहित शुल्कापेक्षा जास्त रक्कम आकारणाऱ्या वितरण केंद्रांवर कठोर कारवाई करण्यात येणार असून, अशा केंद्रांचा परवाना तात्काळ रद्द करण्यात येईल. त्यामुळे नागरिकांनी अधिकृत केंद्रांमधूनच कार्ड प्राप्त करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
प्रवासी सवलती मिळविणे होणार अधिक सोपे
महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिकांना शासनाच्या विविध प्रवासी सवलतींचा लाभ सुलभपणे मिळावा, तिकीट वितरण प्रक्रियेत पारदर्शकता यावी आणि एसटीची सेवा अधिक आधुनिक व तंत्रज्ञानाधारित व्हावी, या उद्देशाने एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड प्रणाली लागू करण्यात येत आहे.
या कार्डमुळे लाभार्थ्यांची ओळख आणि सवलतींची पडताळणी डिजिटल पद्धतीने होणार असल्याने प्रवास अधिक सोयीस्कर आणि वेगवान होण्याची अपेक्षा आहे.
‘रुपे ऑन द गो’ सक्षम कार्ड आवश्यक
मोफत प्रवास पास किंवा शासनाच्या प्रवासी सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी ‘रुपे ऑन द गो’ (RuPay On-The-Go) सक्षम एनसीएमसी कार्ड घेणे आवश्यक आहे. हे कार्ड ईबिक्स टेक्नॉलॉजी लिमिटेड मार्फत वितरित केले जाणार आहे.
सेवानिवृत्त अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना कार्ड मिळविण्यासाठी विहित नमुन्यात अर्ज सादर करावा लागणार आहे. तसेच पती-पत्नी संयुक्त मोफत पासधारकांनी स्वतंत्र माहिती सादर करणे आवश्यक राहील. मृत कर्मचाऱ्यांच्या विधवा किंवा विधुरांनाही स्वतंत्र अर्ज प्रक्रियेद्वारे ही सुविधा उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.
डिजिटल परिवर्तनाच्या दिशेने मोठे पाऊल
राज्य परिवहन व्यवस्थेच्या डिजिटल परिवर्तनासाठी एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड योजना एक महत्त्वाचा टप्पा मानली जात आहे. यामुळे प्रवासी सवलतींचे व्यवस्थापन अधिक पारदर्शक होईल, गैरव्यवहाराला आळा बसेल आणि प्रवाशांना आधुनिक डिजिटल सेवा उपलब्ध होतील.
त्यामुळे महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिकांनी १ ऑगस्ट २०२६ पूर्वी एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड प्राप्त करून ते कार्यान्वित करून घ्यावे, असे आवाहन परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी केले आहे.

प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
