पीएसएमएस हायस्कूल, बामणोद येथे सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्र; टीना पाटील व दर्शना चौधरी यांनी विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन फसवणूक टाळण्यासाठी महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शन केले.
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आणि ऑनलाइन व्यवहारांचे वाढते प्रमाण लक्षात घेता विद्यार्थ्यांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्याच्या उद्देशाने पीएसएमएस हायस्कूल, बामणोद येथे क्विकहील फाउंडेशन, पुणे यांच्या सहकार्याने सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्राचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना सायबर फसवणुकीचे विविध प्रकार, फसवणूक करणाऱ्या व्यक्तींकडून वापरल्या जाणाऱ्या युक्त्या तसेच ऑनलाइन व्यवहार करताना घ्यावयाची खबरदारी याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले.
विद्यार्थ्यांना सायबर फसवणुकीचे प्रकार केवळ व्याख्यानाच्या माध्यमातून समजावून न सांगता कार्यक्रमात अभिनव पद्धतीने मास्कचा वापर करून प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके सादर करण्यात आली. बनावट फोन कॉल करून वैयक्तिक माहिती मिळविणे, बँक किंवा इतर संस्थेच्या नावाने ओटीपी (OTP) मागणे, संशयास्पद लिंक पाठवून त्यावर क्लिक करण्यास भाग पाडणे, सोशल मीडियाच्या माध्यमातून विश्वास संपादन करून फसवणूक करणे अशा विविध प्रकारांचे प्रात्यक्षिक विद्यार्थ्यांसमोर सादर करण्यात आले. या माध्यमातून सायबर गुन्हेगार सर्वसामान्य नागरिकांना आपल्या जाळ्यात कसे अडकवतात, याची विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष आणि सोप्या पद्धतीने माहिती मिळाली.
या सत्रात कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव येथील टीना पाटील आणि दर्शना चौधरी यांनी विद्यार्थ्यांना सायबर सुरक्षेच्या विविध पैलूंबाबत मार्गदर्शन केले. ऑनलाइन जगतात कोणत्याही व्यक्तीवर किंवा संदेशावर तात्काळ विश्वास न ठेवता त्याची सत्यता पडताळून पाहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच ओटीपी, पासवर्ड, एटीएम किंवा बँक खात्याशी संबंधित माहिती, वैयक्तिक तपशील अथवा इतर गोपनीय माहिती अनोळखी व्यक्तींना कधीही देऊ नये, असा महत्त्वपूर्ण संदेश विद्यार्थ्यांना देण्यात आला. 
संशयास्पद लिंक, अनोळखी ई-मेल किंवा संदेश प्राप्त झाल्यास त्यावर क्लिक करण्यापूर्वी त्याची खात्री करावी, सोशल मीडिया खात्यांवर मजबूत पासवर्ड आणि आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था वापरावी तसेच ऑनलाइन आर्थिक व्यवहार करताना विशेष सतर्कता बाळगावी, असेही मार्गदर्शन करण्यात आले. सायबर फसवणुकीची घटना घडल्यास घाबरून न जाता तातडीने संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार करणे आवश्यक असल्याचेही विद्यार्थ्यांच्या निदर्शनास आणून देण्यात आले.
मास्कच्या माध्यमातून सादर करण्यात आलेल्या प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकांमुळे विद्यार्थ्यांना सायबर फसवणुकीचे विविध प्रकार अधिक सहजपणे समजून घेता आले. केवळ ऐकण्यापेक्षा प्रत्यक्ष कृतीच्या माध्यमातून मिळालेली माहिती विद्यार्थ्यांच्या लक्षात अधिक प्रभावीपणे राहिल्याचे दिसून आले. या अभिनव उपक्रमाला विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला असून, डिजिटल माध्यमांचा सुरक्षित आणि जबाबदारीने वापर करण्याबाबत विद्यार्थ्यांमध्ये जागरूकता निर्माण झाली.
या कार्यक्रमासाठी पीएसएमएस हायस्कूलचे मुख्याध्यापक बी. एस. हसबन सर आणि पर्यवेक्षक गणेश जावळे सर यांचे मार्गदर्शन लाभले. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी शाळेतील शिक्षक व कर्मचाऱ्यांनी सहकार्य केले. कार्यक्रमाच्या समारोपप्रसंगी बी. एम. लहासे सर यांनी आभार प्रदर्शन करून मार्गदर्शक, आयोजक आणि उपस्थित विद्यार्थ्यांचे आभार मानले.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
