सायबर फसवणूक झाल्यास १९३० हेल्पलाइनवर संपर्क करण्याचा संदेश; ज्ञानेश्वर हायस्कूलमध्ये विद्यार्थ्यांचा सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्राला उत्स्फूर्त प्रतिसाद.
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आणि त्यासोबत वाढणारे सायबर गुन्हे लक्षात घेता विद्यार्थ्यांनी इंटरनेटचा वापर करताना सजग आणि जबाबदार राहणे आवश्यक आहे. याच उद्देशाने राजर्षी शाहू महाविद्यालय, लातूर आणि क्विक हील फाऊंडेशन, पुणे यांच्या संयुक्त विद्यमाने ‘सायबर शिक्षा फॉर सायबर सुरक्षा’ हा जनजागृती उपक्रम राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमांतर्गत ज्ञानेश्वर हायस्कूल, लातूर येथे विद्यार्थ्यांसाठी सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्र घेण्यात आले.
या सत्रात सायबर वॉरिअर नरेश पंडित, अविष्कार कांबळे आणि श्रेयश माकणे यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत डिजिटल जगातील विविध धोके आणि त्यापासून सुरक्षित राहण्याच्या उपायांबाबत मार्गदर्शन केले.
ऑनलाइन फसवणुकीपासून सावध राहण्याचा संदेश
सत्रादरम्यान विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन फसवणूक, फिशिंग, संशयास्पद लिंक, मजबूत पासवर्ड, OTP सुरक्षा, सोशल मीडिया वापर, वैयक्तिक माहितीचे संरक्षण तसेच मोबाईल ॲप्सचा सुरक्षित वापर याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली.
सायबर गुन्हेगारांकडून विविध प्रकारे फसवणुकीचे प्रयत्न केले जातात. बनावट लिंक पाठवणे, आकर्षक ऑफर किंवा बक्षिसांचे आमिष दाखवणे, खोटे संदेश अथवा फोन करून वैयक्तिक माहिती मिळवणे अशा प्रकारच्या घटनांपासून विद्यार्थ्यांनी सावध राहावे, असे सांगण्यात आले.
अनोळखी किंवा संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नये, OTP आणि पासवर्ड कोणासोबतही शेअर करू नये तसेच डिजिटल व्यवहार करताना विशेष काळजी घ्यावी, असा महत्त्वपूर्ण संदेश विद्यार्थ्यांना देण्यात आला. सोशल मीडिया वापरताना गोपनीयता सेटिंग्जकडे लक्ष देणे आणि वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींसोबत शेअर न करणे याबाबतही मार्गदर्शन करण्यात आले.
मोबाईल ॲप्स वापरताना काळजी घेण्याचे आवाहन
आजच्या काळात विविध कामांसाठी मोबाईल ॲप्सचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. मात्र, ॲप्सना दिल्या जाणाऱ्या परवानग्यांबाबतही वापरकर्त्यांनी जागरूक असणे आवश्यक आहे. कोणत्याही ॲपला अनावश्यक परवानगी देऊ नये आणि मोबाईलमध्ये संशयास्पद ॲप आढळल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये, याबाबत विद्यार्थ्यांना सूचना देण्यात आल्या.
सायबर सुरक्षेचा विषय केवळ तांत्रिक नसून तो प्रत्येकाच्या दैनंदिन जीवनाशी संबंधित आहे. त्यामुळे इंटरनेटचा वापर करताना ‘थांबा, विचार करा आणि मगच क्लिक करा’ ही सवय अंगीकारण्याचे आवाहन विद्यार्थ्यांना करण्यात आले.
फसवणूक झाल्यास तातडीने मदत घेण्याचे आवाहन
ऑनलाइन फसवणूक झाल्यास घाबरून न जाता तातडीने योग्य पाऊल उचलणे आवश्यक आहे. अशा वेळी सायबर हेल्पलाइन क्रमांक १९३० वर संपर्क साधण्याचे मार्गदर्शन विद्यार्थ्यांना देण्यात आले. वेळेत तक्रार केल्यास पुढील कारवाईसाठी मदत होऊ शकते, त्यामुळे सायबर फसवणुकीची घटना लपवू नये, असा संदेशही देण्यात आला.
विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग
या जनजागृती सत्राला विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. विद्यार्थ्यांनी सायबर सुरक्षेशी संबंधित विविध प्रश्न विचारले. त्यांच्या शंकांचे निरसन करताना प्रत्यक्ष डिजिटल जीवनात कोणती काळजी घ्यावी आणि संभाव्य सायबर धोक्यांपासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे, याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले.
यावेळी विद्यालयाचे मुख्याध्यापक श्री. मलवाडे एस. एम. उपस्थित होते. त्यांनी सायबर सुरक्षा जनजागृतीच्या या उपक्रमाचे कौतुक केले. विद्यार्थ्यांना शिक्षणासोबतच डिजिटल सुरक्षिततेचे ज्ञान देणे ही काळाची गरज असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
जागरूक विद्यार्थी हेच सुरक्षित डिजिटल समाजाचे आधारस्तंभ आहेत, या संदेशातून ज्ञानेश्वर हायस्कूलमध्ये घेण्यात आलेले हे सायबर सुरक्षा सत्र विद्यार्थ्यांसाठी माहितीपूर्ण आणि मार्गदर्शक ठरले.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
