विद्या भारती शैक्षणिक मंडळ संचलित संत मुक्ताबाई स्कूलची अभ्यासपूर्ण शैक्षणिक सहल; विद्यार्थ्यांना इतिहास, भूगोल आणि सौर ऊर्जेचे प्रत्यक्ष ज्ञान.
मुक्ताईनगर : विद्या भारती शैक्षणिक मंडळ, अमरावतीद्वारा संचलित संत मुक्ताबाई इंग्लिश मीडियम स्कूल, मुक्ताईनगर यांच्या वतीने इयत्ता ८ वी, ९ वी आणि १० वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यासपूर्ण शैक्षणिक सहलीचे आयोजन करण्यात आले. विद्यार्थ्यांना केवळ मनोरंजनाचा अनुभव न देता त्यांच्या अभ्यासक्रमातील विविध विषयांचे प्रत्यक्ष निरीक्षणातून ज्ञान मिळावे, तसेच पुस्तकी ज्ञान आणि प्रत्यक्ष जीवनातील अनुभव यांची सांगड घालता यावी, या उद्देशाने या शैक्षणिक सहलीचे आयोजन करण्यात आले होते.
या सहलीदरम्यान विद्यार्थ्यांना इतिहास, भूगोल, नैसर्गिक संसाधने आणि विज्ञानातील अपारंपरिक ऊर्जा स्रोत या विषयांशी संबंधित माहिती प्रत्यक्ष स्थळांना भेट देऊन समजून घेण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या जिज्ञासेला चालना मिळून अभ्यासातील संकल्पना अधिक स्पष्ट होण्यास मदत झाली.
अभ्यासक्रमाशी जोडलेली शैक्षणिक सहल
शाळेने आयोजित केलेल्या या सहलीत इयत्ता ८ वी ते १० वीच्या अभ्यासक्रमातील भूगोल विषयातील ‘ऐतिहासिक स्थळे’, ‘नैसर्गिक संसाधने’ तसेच विज्ञान विषयातील ‘अपारंपरिक ऊर्जा स्रोत – सौर ऊर्जा’ या घटकांचा प्रत्यक्ष अनुभव विद्यार्थ्यांना देण्यात आला.
पुस्तकांमध्ये वाचलेल्या संकल्पना प्रत्यक्ष स्थळावर पाहता आल्याने विद्यार्थ्यांना विषय अधिक चांगल्या पद्धतीने समजून घेता आला. शिक्षकांनी विविध स्थळांशी संबंधित ऐतिहासिक, भौगोलिक आणि वैज्ञानिक माहिती विद्यार्थ्यांना समजावून सांगितली. 
श्रावणबाळ मंदिराला भेट
सकाळी विद्यार्थ्यांनी हरताळे येथील प्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक श्रावणबाळ मंदिराला भेट दिली. रामायण काळातील श्रावणबाळाच्या कथेशी संबंधित असलेल्या या स्थळाची माहिती विद्यार्थ्यांना देण्यात आली. मंदिराचे ऐतिहासिक महत्त्व, परिसराची भौगोलिक वैशिष्ट्ये तसेच स्थानिक पातळीवरील धार्मिक आणि सांस्कृतिक संदर्भ याबाबत शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला.
विद्यार्थ्यांनी मंदिर परिसराची पाहणी करत विविध बाबींचे निरीक्षण केले. यावेळी विद्यार्थ्यांच्या मनात निर्माण झालेल्या प्रश्नांची शिक्षकांनी उत्तरे देत संबंधित विषय अधिक सोप्या पद्धतीने समजावून सांगितला.
शैक्षणिक माहिती घेतल्यानंतर मंदिर परिसरातील बागेत विद्यार्थ्यांनी स्नेहभोजनाचा आनंद घेतला. तसेच विविध खेळांमध्ये सहभागी होत सहलीतील आनंददायी क्षण अनुभवले. त्यामुळे शैक्षणिक ज्ञानासोबतच विद्यार्थ्यांमध्ये परस्पर संवाद, सहकार्य आणि स्नेहभाव वाढण्यासही मदत झाली.
सौर ऊर्जा प्रकल्पाला भेट
यानंतर सहल वढवे, ता. मुक्ताईनगर येथील सौर ऊर्जा निर्मिती प्रकल्पाला भेट देण्यासाठी रवाना झाली. विज्ञान विषयातील अपारंपरिक ऊर्जा स्रोत या घटकाचा प्रत्यक्ष अनुभव विद्यार्थ्यांना मिळावा, हा या भेटीमागील प्रमुख उद्देश होता. 
प्रकल्पस्थळी पोहोचल्यानंतर प्रकल्प प्रमुख अमित सर यांनी विद्यार्थ्यांना सौर ऊर्जा निर्मिती प्रक्रियेची माहिती दिली. सोलर पॅनल कसे कार्य करते, सूर्यप्रकाशाचे विद्युत ऊर्जेत रूपांतर कशा पद्धतीने होते, सौर ऊर्जा निर्मितीची प्रक्रिया काय आहे आणि भविष्यात सौर ऊर्जेचे महत्त्व काय आहे, याबाबत त्यांनी विद्यार्थ्यांना अतिशय सोप्या आणि समजण्यास सुलभ भाषेत मार्गदर्शन केले.
विद्यार्थ्यांनी सोलर पॅनलची प्रत्यक्ष पाहणी करून त्याच्या कार्यपद्धतीची माहिती घेतली. तसेच सौर ऊर्जा, तिचे उपयोग, पारंपरिक ऊर्जा स्रोतांवरील अवलंबित्व कमी करण्यातील तिची भूमिका आणि पर्यावरणाच्या दृष्टीने तिचे महत्त्व याबाबत विद्यार्थ्यांनी विविध प्रश्न विचारले.
विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना प्रकल्प प्रमुख अमित सर यांनी समाधानकारक उत्तरे देत त्यांच्या शंकांचे निरसन केले. त्यामुळे विज्ञान विषयातील ‘सौर ऊर्जा’ या घटकाचे पुस्तकी ज्ञान प्रत्यक्ष अनुभवातून अधिक स्पष्ट झाले.
विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी उपक्रम
या शैक्षणिक सहलीमुळे विद्यार्थ्यांना पुस्तकी ज्ञान, प्रत्यक्ष निरीक्षण आणि अनुभवाधारित शिक्षण यांचा सुंदर संगम अनुभवता आला. ऐतिहासिक स्थळाची माहिती घेत असतानाच विज्ञानातील आधुनिक तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष ओळख विद्यार्थ्यांना करून देण्यात आली. 
अशा शैक्षणिक सहलींमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये निरीक्षणशक्ती, प्रश्न विचारण्याची वृत्ती, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि विषय समजून घेण्याची उत्सुकता वाढण्यास मदत होते. त्याचबरोबर वर्गाबाहेरील शिक्षणातून विद्यार्थ्यांना नव्या अनुभवांची जोड मिळते.
शिक्षक व कर्मचाऱ्यांचे विशेष परिश्रम
ही शैक्षणिक सहल यशस्वी करण्यासाठी शाळेतील वृषाली साळुंके, नागीनदास वाघ, अविनाश कोळी, हर्षदा सूर्यवंशी आणि लिपिक तुषार चौधरी यांनी विशेष परिश्रम घेतले. विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता, शिस्त, नियोजन तसेच शैक्षणिक भेटींचे योग्य व्यवस्थापन यासाठी त्यांनी जबाबदारी पार पाडली.
विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमाशी निगडित विषयांचा प्रत्यक्ष अनुभव देणारी ही शैक्षणिक सहल ज्ञान, अनुभव, मनोरंजन आणि संस्कार यांचा समतोल साधणारी ठरली. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या ज्ञानात भर पडण्यासोबतच त्यांच्यात नवीन गोष्टी जाणून घेण्याची उत्सुकता निर्माण झाली.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
