सायबर फसवणूक झाल्यास १९३० हेल्पलाइनवर तातडीने संपर्क करण्याचे आवाहन; बाभळगाव येथील पोलीस प्रशिक्षण केंद्रात प्रशिक्षणार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग.
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आणि त्यासोबत बदलत जाणाऱ्या सायबर गुन्ह्यांच्या पार्श्वभूमीवर पोलीस यंत्रणेसह नागरिकांमध्येही सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण होणे आवश्यक आहे. याच उद्देशाने राजर्षी शाहू महाविद्यालय, लातूर आणि क्विक हील फाऊंडेशन, पुणे यांच्या संयुक्त विद्यमाने लातूर जिल्ह्यात राबविण्यात येत असलेल्या ‘सायबर शिक्षा फॉर सायबर सुरक्षा’ या जनजागृती उपक्रमांतर्गत बाभळगाव येथील पोलीस प्रशिक्षण केंद्रात पोलीस प्रशिक्षणार्थ्यांसाठी विशेष सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्राचे आयोजन करण्यात आले.
या सत्राला ३०० हून अधिक पोलीस प्रशिक्षणार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. सायबर वॉरिअर नरेश पंडित आणि अविष्कार कांबळे यांनी प्रशिक्षणार्थ्यांशी संवाद साधत डिजिटल युगातील वाढत्या सायबर गुन्ह्यांचे स्वरूप, त्यापासून बचाव करण्याच्या उपाययोजना तसेच आधुनिक डिजिटल सुरक्षेच्या पद्धतींबाबत सविस्तर मार्गदर्शन केले.
फिशिंगपासून डिजिटल अरेस्टपर्यंत विविध सायबर धोक्यांची माहिती
सत्रादरम्यान फिशिंग लिंक, बनावट वेबसाइट, सोशल मीडिया फसवणूक, OTP व बँकिंग फ्रॉड, डिजिटल अरेस्ट, कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा गैरवापर अशा विविध सायबर गुन्ह्यांच्या पद्धतींची उदाहरणांसह माहिती देण्यात आली.
यासोबतच मजबूत पासवर्ड तयार करण्याची योग्य पद्धत, मोबाईलमध्ये ॲप डाउनलोड करताना आवश्यक व अनावश्यक परवानग्या, वैयक्तिक माहितीची सुरक्षितता आणि ऑनलाइन व्यवहार करताना घ्यावयाची खबरदारी याबाबतही प्रशिक्षणार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात आले.
सायबर गुन्हेगार नागरिकांची फसवणूक करण्यासाठी विविध क्लृप्त्या आणि डिजिटल माध्यमांचा वापर करतात. त्यामुळे संशयास्पद लिंक किंवा वेबसाइटवर क्लिक करण्यापूर्वी तिची खात्री करणे, अनोळखी व्यक्तींना संवेदनशील माहिती न देणे, OTP किंवा पासवर्ड शेअर न करणे आणि डिजिटल व्यवहार करताना आवश्यक ती खबरदारी घेणे महत्त्वाचे असल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.
नागरिकांच्या सायबर सुरक्षेत पोलिसांची भूमिका महत्त्वाची
पोलीस प्रशिक्षणार्थी भविष्यात नागरिकांशी थेट संपर्कात येणार असल्याने त्यांना सायबर गुन्ह्यांच्या बदलत्या स्वरूपाची माहिती असणे महत्त्वाचे आहे. याच पार्श्वभूमीवर सायबर गुन्ह्यांपासून स्वतःचे तसेच सर्वसामान्य नागरिकांचे संरक्षण कसे करावे, याबाबतही प्रशिक्षणार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात आले.
ऑनलाइन फसवणूक झाल्यास घाबरून न जाता राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन क्रमांक १९३० वर तातडीने संपर्क साधून तक्रार नोंदवावी, असे आवाहन करण्यात आले. फसवणुकीनंतर वेळ न दवडता तक्रार केल्यास पुढील कारवाईसाठी मदत होऊ शकते, याचीही माहिती प्रशिक्षणार्थ्यांना देण्यात आली.
संवादात्मक सत्राला प्रशिक्षणार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद
हे सत्र संवादात्मक पद्धतीने पार पडले. प्रशिक्षणार्थ्यांनी सायबर सुरक्षेशी संबंधित विविध प्रश्न उपस्थित केले. सायबर फसवणुकीचे प्रकार ओळखणे, संशयास्पद डिजिटल व्यवहारांपासून सावध राहणे आणि नागरिकांना योग्य मार्गदर्शन करणे यासंदर्भातील त्यांच्या शंकांचे निरसन करण्यात आले.
कार्यक्रमास पोलीस प्रशिक्षण केंद्राचे उपप्राचार्य पी. आर. सय्यद सर यांची प्रमुख उपस्थिती लाभली. तसेच पोलीस प्रशिक्षण केंद्रातील प्रशिक्षक अधिकारी, शिक्षकवृंद आणि कर्मचारी यांचीही उपस्थिती होती. त्यांच्या सहकार्यामुळे हा जनजागृतीपर उपक्रम यशस्वीरीत्या पार पडला.
नागरिकांमध्ये सायबर जागृती करण्याचा निर्धार
सत्रानंतर उपस्थित पोलीस प्रशिक्षणार्थ्यांनी सायबर गुन्ह्यांविषयी अधिक सजग राहण्यासोबतच नागरिकांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जनजागृती करण्यासाठी सक्रिय भूमिका बजावण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
पोलीस प्रशिक्षणार्थ्यांना सायबर सुरक्षेचे अद्ययावत ज्ञान देण्याबरोबरच हे ज्ञान भविष्यात नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याची संधी निर्माण झाल्याने ‘सायबर शिक्षा फॉर सायबर सुरक्षा’ उपक्रमाच्या जनजागृतीला व्यापक स्वरूप मिळत असल्याचे या उपक्रमातून अधोरेखित झाले.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
