भारतीय महाविद्यालय, अमरावतीचे प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांचा राज्यस्तरीय गौरव. उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांच्या हस्ते पुण्यात पुरस्कार प्रदान.
भारतीय विद्या मंदिर, अमरावतीद्वारा संचालित भारतीय महाविद्यालय, अमरावती येथील राज्यशास्त्र विभागप्रमुख प्रा. डॉ. प्रशांत विश्वेश्वर विघे यांच्या गेल्या दोन दशकांतील सातत्यपूर्ण शैक्षणिक, संशोधनात्मक, लेखन, विद्यार्थी मार्गदर्शन आणि विद्यापीठीय कार्याची महाराष्ट्र शासनाने राज्यस्तरावर दखल घेतली आहे. सन २०२५–२६ या वर्षासाठी उच्च शिक्षण क्षेत्रातील प्रतिष्ठेचा ‘डॉ. जे. पी. नाईक महाराष्ट्र राज्य आदर्श शिक्षक पुरस्कार’ प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांना जाहीर झाला असून, शिक्षक दिनाचे औचित्य साधून शनिवार, दि. ५ सप्टेंबर २०२६ रोजी पुणे येथे आयोजित विशेष समारंभात त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे. महाराष्ट्राचे उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांच्या हस्ते तसेच उच्च शिक्षण विभागाचे संचालक डॉ. शैलेंद्र देवळांकर आणि अन्य मान्यवरांच्या प्रमुख उपस्थितीत हा गौरव सोहळा संपन्न होणार आहे.
प्रा. डॉ. प्रशांत विघे हे गेल्या सुमारे २० वर्षांपासून उच्च शिक्षण क्षेत्रात कार्यरत असून, अध्यापनाबरोबरच संशोधन, लेखन, विद्यार्थी मार्गदर्शन, शैक्षणिक उपक्रम आणि विद्यापीठीय कार्य अशा विविध क्षेत्रांमध्ये त्यांनी उल्लेखनीय योगदान दिले आहे. राज्यशास्त्र विषयाचे अध्यापन करताना केवळ अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यापेक्षा विद्यार्थ्यांमध्ये चिकित्सक विचार करण्याची क्षमता, संविधानिक मूल्यांची जाणीव, लोकशाही व्यवस्थेविषयी आस्था, सामाजिक प्रश्नांकडे वस्तुनिष्ठपणे पाहण्याची दृष्टी आणि संशोधनाची वृत्ती विकसित व्हावी, यासाठी त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केले आहेत. त्यांच्या अध्यापनाच्या कार्यपद्धतीत विषयाचे सखोल आकलन, समकालीन घडामोडींशी त्याची सांगड आणि विद्यार्थ्यांना स्वतःची भूमिका मांडण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, या बाबींना विशेष महत्त्व राहिले आहे.
अध्यापन हे केवळ ज्ञान देण्याचे माध्यम नसून विद्यार्थ्यांच्या वैचारिक आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाचे प्रभावी साधन आहे, या भूमिकेतून प्रा. डॉ. विघे यांनी आपल्या शैक्षणिक कार्याची वाटचाल केली आहे. भारतीय राज्यघटना, लोकशाही व्यवस्था, निवडणूक प्रक्रिया, सामाजिक व राजकीय प्रश्न, शिक्षणव्यवस्था आणि उच्च शिक्षणाशी संबंधित विविध विषय विद्यार्थ्यांसमोर मांडताना त्यांनी अभ्यासपूर्ण आणि चिकित्सक दृष्टिकोनाला प्राधान्य दिले. बदलत्या सामाजिक आणि राजकीय परिस्थितीचे विश्लेषण करण्यासाठी विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहित करताना त्यांनी पाठ्यपुस्तकापुरते मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष जीवनातील प्रश्न, समकालीन घटना आणि लोकशाही मूल्यांचा अभ्यास करण्यावर भर दिला आहे.
प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांच्या शैक्षणिक कार्याचा विस्तार विद्यापीठीय पातळीवरही दिसून येतो. सन २०२२ पासून ते संत गाडगेबाबा अमरावती विद्यापीठाचे सिनेट सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. या माध्यमातून त्यांनी शिक्षक, विद्यार्थी आणि उच्च शिक्षण क्षेत्राशी संबंधित विविध प्रश्न विद्यापीठाच्या व्यासपीठावर मांडले आहेत. उच्च शिक्षणातील बदलते स्वरूप, शैक्षणिक धोरणे, शिक्षकांच्या समस्या, विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक अडचणी, विद्यापीठीय प्रशासन, शिक्षणाची गुणवत्ता आणि उच्च शिक्षण क्षेत्रासमोरील विविध आव्हाने यांबाबत त्यांनी सातत्याने आपली भूमिका मांडत संबंधित विषयांचा पाठपुरावा केला आहे. त्यामुळे त्यांचे कार्य केवळ वर्गखोलीपुरते मर्यादित न राहता व्यापक विद्यापीठीय आणि शैक्षणिक व्यवस्थेशी जोडले गेले आहे.
संशोधनाच्या क्षेत्रातही प्रा. डॉ. विघे यांनी सातत्यपूर्ण योगदान दिले आहे. संशोधन मार्गदर्शक म्हणून विद्यार्थ्यांना योग्य दिशा देतानाच त्यांच्यामध्ये संशोधनाची आवड आणि शास्त्रीय दृष्टिकोन निर्माण करण्यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले आहेत. उच्च शिक्षण क्षेत्रात संशोधन संस्कृती अधिक सक्षम व्हावी, विद्यार्थ्यांनी सामाजिक आणि समकालीन प्रश्नांचा अभ्यास करावा आणि संशोधनाच्या माध्यमातून समाजोपयोगी ज्ञाननिर्मिती व्हावी, या उद्देशाने त्यांनी विविध शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये सहभाग नोंदविला आहे.
लेखन हे त्यांच्या शैक्षणिक कार्याचे आणखी एक महत्त्वाचे अंग आहे. भारतीय राज्यघटना, लोकशाही, निवडणूक प्रक्रिया, शिक्षणव्यवस्था, उच्च शिक्षण, सामाजिक प्रश्न आणि समकालीन राजकारण अशा विविध विषयांवर त्यांनी सातत्याने लेखन केले आहे. विविध वृत्तपत्रे आणि माध्यमांमधून त्यांचे अभ्यासपूर्ण लेख प्रसिद्ध होत असून, सामाजिक आणि शैक्षणिक प्रश्नांवर चिकित्सक भूमिका मांडण्याचे काम ते करीत आहेत. बदलत्या परिस्थितीकडे केवळ राजकीय किंवा भावनिक दृष्टिकोनातून न पाहता त्यामागील सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक आणि घटनात्मक पैलू समजून घेण्याची गरज त्यांच्या लेखनातून अधोरेखित होत असते.
विद्यार्थी हे शिक्षणव्यवस्थेच्या केंद्रस्थानी असले पाहिजेत, या भूमिकेतून त्यांनी विद्यार्थी मार्गदर्शनालाही विशेष महत्त्व दिले आहे. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसोबतच त्यांच्यामध्ये सामाजिक भान, संविधानिक मूल्ये, जबाबदार नागरिकत्वाची जाणीव आणि स्वतःच्या भविष्याबाबत सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करण्यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले आहेत. उच्च शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी मिळवून देणे हा शिक्षणाचा अंतिम उद्देश नसून, त्यांना समाज आणि देशाच्या विकासात जबाबदारीने योगदान देता यावे, यासाठी त्यांची वैचारिक जडणघडण होणे आवश्यक आहे, अशी त्यांची भूमिका आहे.
‘डॉ. जे. पी. नाईक महाराष्ट्र राज्य आदर्श शिक्षक पुरस्कार’ हा त्यांच्या या प्रदीर्घ आणि बहुआयामी शैक्षणिक प्रवासाची राज्यस्तरीय पावती मानली जात आहे. अध्यापन, संशोधन, लेखन, विद्यार्थी मार्गदर्शन आणि विद्यापीठीय कार्य या सर्वच क्षेत्रांत त्यांनी केलेल्या योगदानाची दखल घेऊन झालेली ही निवड त्यांच्या वैयक्तिक कारकिर्दीतील महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. विशेषतः उच्च शिक्षण क्षेत्रात दीर्घकाळ सातत्याने कार्यरत राहून शैक्षणिक गुणवत्तेबरोबरच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी योगदान देणाऱ्या शिक्षकाला मिळालेला हा सन्मान त्यांच्या कार्याची व्यापकता अधोरेखित करणारा आहे.
प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांची या प्रतिष्ठेच्या राज्यस्तरीय पुरस्कारासाठी झालेली निवड ही भारतीय विद्या मंदिर परिवार, अमरावती आणि भारतीय महाविद्यालय, अमरावतीसाठीही अभिमानाची बाब मानली जात आहे. त्यांच्या निवडीमुळे संस्थेच्या शैक्षणिक लौकिकात भर पडली असून, महाविद्यालयातील शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी, विद्यार्थी, संशोधक आणि माजी विद्यार्थ्यांमध्येही आनंदाचे वातावरण आहे. त्यांच्या या यशाबद्दल संस्थेचे पदाधिकारी, प्राचार्य, प्राध्यापकवर्ग, शिक्षकेतर कर्मचारी, विद्यार्थी, संशोधक, माजी विद्यार्थी तसेच विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांकडून त्यांचे अभिनंदन करण्यात येत आहे.
शिक्षक दिनाच्या पार्श्वभूमीवर पुणे येथे होणारा हा पुरस्कार सोहळा प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांच्या शैक्षणिक प्रवासातील संस्मरणीय क्षण ठरणार आहे. दोन दशकांहून अधिक काळाच्या अध्यापनातून विद्यार्थ्यांची वैचारिक जडणघडण, संशोधनातून ज्ञाननिर्मिती, लेखनातून सामाजिक आणि शैक्षणिक प्रश्नांवर प्रबोधन आणि विद्यापीठीय कार्यातून उच्च शिक्षण क्षेत्रातील प्रश्नांना व्यासपीठ मिळवून देण्याचे त्यांचे कार्य या सन्मानातून अधोरेखित होत आहे.
राज्यस्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कारासाठी झालेली त्यांची निवड ही केवळ एका व्यक्तीचा सन्मान नसून, अध्यापनाला सामाजिक बांधिलकीची जोड देणाऱ्या शिक्षकाच्या कार्याचा गौरव आहे. शिक्षक दिनाच्या निमित्ताने महाराष्ट्र शासनाकडून मिळणारा हा सन्मान त्यांच्या पुढील शैक्षणिक, संशोधनात्मक आणि सामाजिक कार्याला निश्चितच नवी प्रेरणा देणारा ठरेल. अमरावतीच्या उच्च शिक्षण क्षेत्रासाठीही हा गौरव विशेष महत्त्वाचा असून, प्रा. डॉ. प्रशांत विघे यांच्या कर्तृत्वावर राज्याची मोहोर उमटल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
प्रा. डॉ. प्रशांत विघे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सक्रिय योगदानकर्ता असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील माहिती आणि लेख उपलब्ध करून देतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष लेखणीच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी लेख प्रकाशित करतात.
मो. क्र. -९३२६८७७७४९
