पर्यावरण संवर्धन, शाश्वत तंत्रज्ञान, हवामान बदल, शाश्वत शेती, जैवतंत्रज्ञान आणि शाश्वत पर्यटन अशा १६ विषयांवर नंदुरबारमध्ये राष्ट्रीय स्तरावरील बहुविषयक सेमिनाराचे आयोजन.
पर्यावरणासमोरील वाढती आव्हाने, हवामान बदल, शाश्वत तंत्रज्ञान, नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन, शाश्वत शेती, सामाजिक समावेशन आणि पर्यावरणपूरक विकासाच्या विविध पैलूंवर व्यापक चर्चा घडवून आणण्यासाठी नंदुरबार येथे ‘Environmental Issues : Challenges & Solutions’ या विषयावर एकदिवसीय राष्ट्रीय स्तरावरील बहुविषयक सेमिनार आयोजित करण्यात आला आहे. हा सेमिनार शुक्रवार, ४ सप्टेंबर २०२६ रोजी नंदुरबार येथील श्री काकासाहेब हिरालाल मंगनलाल चौधरी आर्ट्स, कॉमर्स अँड सायन्स कॉलेजच्या सेमिनार हॉलमध्ये होणार आहे.
हीरा प्रतिष्ठान, नंदुरबार, श्री काकासाहेब हिरालाल मंगनलाल चौधरी आर्ट्स, कॉमर्स अँड सायन्स कॉलेज, नंदुरबार, Human Rights Social People Association आणि राजमाता जिजाऊ फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने या राष्ट्रीय सेमिनारचे आयोजन करण्यात आले आहे. महाविद्यालय कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव यांच्याशी संलग्न असल्याचे आयोजकांच्या माहितीपत्रिकेत नमूद करण्यात आले आहे.
पर्यावरणीय समस्यांवर शाश्वत उपायांचा शोध
वेगाने वाढणारी लोकसंख्या, नागरीकरण, औद्योगिकीकरण आणि मानवी हस्तक्षेपामुळे पर्यावरणाचा ऱ्हास तसेच पृथ्वीवरील नैसर्गिक संसाधनांवर वाढता ताण निर्माण होत आहे. या पार्श्वभूमीवर पर्यावरणीय प्रश्नांवर केवळ चर्चा न करता तंत्रज्ञान, संशोधन, धोरणे आणि स्थानिक पातळीवरील उपक्रमांच्या माध्यमातून शाश्वत उपाय शोधण्यासाठी विविध क्षेत्रातील तज्ज्ञांना एकत्र आणणे हा या सेमिनारचा प्रमुख उद्देश आहे.
संशोधक, शिक्षणतज्ज्ञ, प्राध्यापक, पदवी व पदव्युत्तर विद्यार्थी, शिक्षक-शिक्षक प्रशिक्षक, व्यवस्थापक, समुपदेशक तसेच पर्यावरण आणि सामाजिक क्षेत्रात कार्यरत व्यक्तींना या सेमिनारमध्ये सहभागी होता येणार आहे.
१६ उपविषयांवर होणार विचारमंथन
सेमिनारसाठी पर्यावरण, शिक्षण, तंत्रज्ञान, समाज आणि शाश्वत विकासाशी संबंधित विविध उपविषय निश्चित करण्यात आले आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने—
- पर्यावरणीय प्रश्न आणि आव्हाने
- पर्यावरण व्यवस्थापनासाठी शाश्वत तंत्रज्ञान
- अन्नसुरक्षेसाठी शाश्वत कृषी पद्धती
- पर्यावरणीय गतिशीलता आणि हवामान बदल
- पर्यावरणीय सूक्ष्मजीवशास्त्र व जैवतंत्रज्ञान; शाश्वत विकास धोरणे व प्रशासन
- पर्यावरणीय शाश्वततेसाठी भू-स्थानिक तंत्रज्ञान
- निरोगी पृथ्वीसाठी हवा व पाणी व्यवस्थापन
- सक्षम भारत : शिक्षण, आरोग्य आणि कौशल्यविकास
- लैंगिक समानता आणि सामाजिक समावेशन
- नवोपक्रम, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान
- समृद्ध आणि शाश्वत अर्थव्यवस्था
- २०४७ मधील मीडिया, प्रेस आणि डिजिटल पत्रकारिता
- संस्कृती, वारसा आणि भारतीय ज्ञानपरंपरा
- भारताचे जागतिक स्थान : कूटनीती, हवामान आणि जागतिक नेतृत्व
- शाश्वत पर्यटन विकासाची संकल्पना, व्याख्या व उत्क्रांती
- संयुक्त राष्ट्रांच्या SDGs व जागतिक मार्गदर्शक तत्त्वांच्या चौकटीतील शाश्वत पर्यटन तसेच भारताच्या सामाजिक-आर्थिक परिवर्तनातील पर्यटनाची भूमिका
या विषयांवर संशोधक आणि सहभागी विचारमंथन करणार आहेत.
संशोधन पेपर सादर करण्याची संधी
या राष्ट्रीय सेमिनारच्या निमित्ताने संशोधक, प्राध्यापक आणि विद्यार्थ्यांना संशोधन पेपर सादर करण्याची संधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. आयोजकांच्या माहितीनुसार निवडक संशोधन पेपर ISSN असलेल्या Peer-Reviewed Journal मध्ये प्रकाशित करण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
संशोधन पेपर मराठी, हिंदी किंवा इंग्रजी भाषेत सादर करता येणार असून शब्दमर्यादा १,००० ते १,५०० शब्द ठेवण्यात आली आहे. मराठी व हिंदी भाषेतील पेपरसाठी Unicode फॉन्ट, १२ पॉइंट आकार आणि १.५ ओळींचे अंतर, तर इंग्रजी पेपरसाठी Times New Roman फॉन्ट वापरण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
संशोधन पेपर पाठविण्याची अंतिम तारीख ३० ऑगस्ट २०२६ असून, आयोजकांनी दिलेल्या माहितीनुसार पेपर pramodrpatil26@gmail.com या ई-मेलवर पाठविता येणार आहे.
सहभाग शुल्क ₹३५०
सेमिनारसाठी सहभाग शुल्क ₹३५० निश्चित करण्यात आले आहे. संशोधन पेपर प्रकाशित करण्यासाठी स्वतंत्र ₹१,६०० प्रकाशन शुल्क असल्याचे आयोजकांच्या माहितीपत्रिकेत नमूद करण्यात आले आहे.
सकाळी नोंदणीपासून सायंकाळी समारोपापर्यंत कार्यक्रम
४ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या कार्यक्रमाचे वेळापत्रक पुढीलप्रमाणे आहे—
- सकाळी ९.०० ते १०.०० – नोंदणी व नाश्ता
- १०.०० ते १०.३० – उद्घाटन समारंभ
- १०.३० ते ११.३० – प्रमुख व्याख्यान
- ११.३० ते दुपारी १.०० – विशेष भाषण
- दुपारी १.०० ते २.०० – भोजन
- २.०० ते ३.३० – संशोधन पेपर सादरीकरण
- ३.३० ते ३.४० – चहापान
- ३.४० ते ४.४० – संशोधन पेपर सादरीकरण
- ४.४० ते ५.२० – खुली चर्चा
- ५.२० ते ६.०० – समारोप समारंभ
आदिवासी युवकांच्या उच्च शिक्षणावरही भर
या उपक्रमामागे आदिवासी आणि वंचित समाजातील युवकांमध्ये उच्च शिक्षणाबाबत जागरूकता निर्माण करणे, त्यांना गुणवत्तापूर्ण उच्च शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देणे, विविध अध्ययन कौशल्ये विकसित करणे आणि सामाजिक, आर्थिक व सांस्कृतिक प्रश्नांकडे चिकित्सक दृष्टिकोनातून पाहण्याची क्षमता निर्माण करणे, हेही महत्त्वाचे उद्दिष्ट असल्याचे आयोजकांच्या माहितीपत्रिकेत नमूद करण्यात आले आहे.
युवकांमध्ये जबाबदार नागरिकत्वाची भावना, लोकशाही व वैज्ञानिक दृष्टिकोन, स्थानिक संस्कृती आणि भाषांविषयी आदर निर्माण करण्यासोबतच त्यांच्या सांस्कृतिक उपक्रमांना व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्यावरही भर देण्यात आला आहे.
देशभरातील तज्ज्ञांचा सहभाग
सेमिनारसाठी राष्ट्रीय आणि स्थानिक स्तरावर विविध शिक्षणतज्ज्ञ, प्राध्यापक आणि तज्ज्ञांचा सल्लागार समितीत समावेश करण्यात आला आहे. तसेच नंदुरबार, शहादा, अक्कलकुवा, तळोदा, धुळे, जळगाव, अमळनेर, पिंपळनेर आदी भागांतील महाविद्यालयांच्या प्राचार्य व शिक्षण क्षेत्रातील मान्यवरांचा स्थानिक सल्लागार समितीत समावेश असल्याची माहिती आयोजकांनी दिली आहे.
आयोजकांची जबाबदारी
कार्यक्रमाचे मुख्य आयोजक डॉ. चंद्रकांत एस. वाणी, उपप्राचार्य, एस.के.एच.एम.सी. आर्ट्स, कॉमर्स अँड सायन्स कॉलेज, नंदुरबार आहेत. समन्वयक म्हणून असिस्टंट प्रोफेसर सुनील अरुण नाईक, तर आयोजन सचिव म्हणून असिस्टंट प्रोफेसर प्रमोद पाटील यांची जबाबदारी आहे.
अधिक माहितीसाठी आयोजकांनी अनुक्रमे डॉ. चंद्रकांत एस. वाणी, असिस्टंट प्रोफेसर सुनील अरुण नाईक आणि असिस्टंट प्रोफेसर प्रमोद पाटील यांच्याशी संपर्क साधण्याचे आवाहन केले आहे.
पर्यावरणीय प्रश्नांचा बहुआयामी अभ्यास, संशोधनाची देवाणघेवाण आणि शाश्वत विकासासाठी व्यवहार्य उपायांवर चर्चा घडवून आणणारे हे राष्ट्रीय सेमिनार नंदुरबारच्या शैक्षणिक क्षेत्रासाठी महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ ठरण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
