जळगावात नागरिकांना सायबर गुन्ह्यांपासून बचावाचे धडे; संशयास्पद लिंक, ओटीपी, पासवर्ड आणि डिजिटल व्यवहाराबाबत महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शन.
ऑनलाइन आर्थिक फसवणुकीच्या घटनांमध्ये दिवसेंदिवस वाढ होत असताना नागरिकांनी डिजिटल व्यवहार करताना अधिक सतर्क राहणे आवश्यक आहे. सायबर गुन्हेगारांकडून वेगवेगळ्या माध्यमांचा वापर करून नागरिकांना फसविले जात असल्याने सायबर सुरक्षेबाबत जनजागृती करणे ही काळाची गरज बनली आहे. याच पार्श्वभूमीवर जळगाव शहरातील ब्राह्मण सभागृह येथे नागरिकांसाठी विशेष ‘सायबर अवेअरनेस इम्पॅक्ट’ कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमातून नागरिकांना ऑनलाइन फसवणुकीचे प्रकार, त्यापासून बचाव करण्याच्या उपाययोजना तसेच फसवणूक झाल्यास तातडीने करावयाच्या उपायांबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले.
कार्यक्रमात विद्या विशाल सोनवणे आणि साक्षी तानाजी पाटील यांनी सायबर गुन्हेगारांकडून नागरिकांना लक्ष्य करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या विविध फसवणुकीच्या पद्धतींची माहिती दिली. अनोळखी व्यक्तींकडून येणारे फोन, संशयास्पद संदेश, बनावट लिंक, खोटे ऑफर मेसेज, ऑनलाइन व्यवहाराच्या नावाखाली मागितली जाणारी गोपनीय माहिती अशा विविध माध्यमांतून फसवणूक केली जाऊ शकते, याबाबत उपस्थितांना जागरूक करण्यात आले. डिजिटल व्यवहार करताना केवळ सुविधा पाहण्यापेक्षा त्यासोबत आवश्यक असलेली सुरक्षा आणि सावधगिरीही तितकीच महत्त्वाची असल्याचे यावेळी स्पष्ट करण्यात आले. 
विशेषतः ओटीपी, एटीएम किंवा डेबिट-क्रेडिट कार्डची माहिती, पासवर्ड, पिन आणि इतर गोपनीय आर्थिक माहिती कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीसोबत शेअर करू नये, असा संदेश देण्यात आला. कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर घाईघाईने क्लिक न करणे, अनोळखी व्यक्तींच्या सांगण्यावरून मोबाईलमध्ये कोणतेही ॲप डाउनलोड न करणे तसेच ऑनलाइन व्यवहार करण्यापूर्वी समोरची व्यक्ती किंवा संस्था अधिकृत आहे का, याची खात्री करणे आवश्यक असल्याचे मार्गदर्शन करण्यात आले.
सायबर गुन्हेगार नागरिकांच्या भीतीचा, घाईचा किंवा आमिषाचा फायदा घेत असल्याने ‘थांबा, विचार करा आणि मगच डिजिटल व्यवहार करा’ हा दृष्टिकोन प्रत्येकाने अंगीकारणे गरजेचे असल्याचे सांगण्यात आले. एखाद्या नागरिकास ऑनलाइन फसवणुकीचा संशय आल्यास विलंब न करता संबंधित यंत्रणेशी संपर्क साधणे आणि उपलब्ध पुरावे जतन करून ठेवणे महत्त्वाचे असल्याचेही कार्यक्रमात सांगण्यात आले.
नागरिकांच्या मोबाईलमध्ये Anti Fraud App डाउनलोड
कार्यक्रमादरम्यान Quick Heal Foundation च्या Anti Fraud App विषयीही उपस्थित नागरिकांना माहिती देण्यात आली. या ॲपचा उपयोग सायबर फसवणुकीपासून बचाव करण्यासाठी कशा प्रकारे करता येऊ शकतो, याबाबत उपस्थितांना मार्गदर्शन करण्यात आले. नागरिकांच्या मोबाईलमध्ये ॲप डाउनलोड करून देत त्याच्या वापराबाबत प्राथमिक माहितीही देण्यात आली. त्यामुळे केवळ सायबर गुन्ह्यांविषयी माहिती देण्यापुरता हा उपक्रम मर्यादित न राहता नागरिकांना डिजिटल सुरक्षेसाठी प्रत्यक्ष साधन उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीनेही महत्त्वपूर्ण ठरला. 
सामूहिक प्रयत्नांतून सायबर सुरक्षिततेचा संदेश
हा कार्यक्रम कार्यालय सचिव गणेश भगवान माळी यांच्या सहकार्याने आयोजित करण्यात आला. तसेच डॉ. आर. बी. आमले यांच्या मार्गदर्शनाखाली सायबर जनजागृतीचा हा उपक्रम राबविण्यात आला. वाढत्या डिजिटल वापराच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांमध्ये सायबर सुरक्षेची संस्कृती निर्माण करणे, संभाव्य फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक माहिती देणे आणि सुरक्षित डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन देणे, या उद्देशाने कार्यक्रम घेण्यात आला.
सायबर गुन्ह्यांपासून संरक्षणासाठी केवळ तंत्रज्ञानावर अवलंबून न राहता नागरिकांची जागरूकता, सावधगिरी आणि वेळेवर केलेली कृती तितकीच महत्त्वाची आहे. त्यामुळे अशा जनजागृती कार्यक्रमांच्या माध्यमातून नागरिकांना सातत्याने प्रशिक्षित करणे आणि डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित करण्यासाठी आवश्यक माहिती पोहोचविणे गरजेचे असल्याचा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
