आशा वर्कर्स लेडीज, नवीपेठ, जळगाव येथे महिलांना सायबर सुरक्षेबाबत मार्गदर्शन. मजबूत पासवर्ड, 2-Factor Authentication आणि डिजिटल गोपनीयतेचे महत्त्व समजावले.
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आणि त्यासोबत वाढणाऱ्या सायबर गुन्ह्यांच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्याच्या उद्देशाने आशा वर्कर्स लेडीज, नवीपेठ, जळगाव येथे सायबर सुरक्षा जनजागृती विषयावर विशेष इम्पॅक्ट सेशन व इम्पॅक्ट ॲक्टिव्हिटी आयोजित करण्यात आली. शनिवार, दि. ८ ऑगस्ट २०२६ रोजी सकाळी १०.३० ते ११.३० या वेळेत हे सत्र उत्साहपूर्ण व संवादात्मक वातावरणात पार पडले.
या विशेष सत्रामध्ये प्रियदर्शनी भांडारकर आणि खुशबू लांबोळे यांनी उपस्थित महिलांना सायबर सुरक्षेबाबत महत्त्वपूर्ण व दैनंदिन जीवनात उपयोगी पडणारी माहिती दिली. डिजिटल माध्यमांचा वापर करताना कोणती काळजी घ्यावी, संशयास्पद ऑनलाइन व्यवहार कसे ओळखावेत आणि सायबर गुन्ह्यांना बळी पडण्यापासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे, याबाबत विविध उदाहरणांच्या माध्यमातून मार्गदर्शन करण्यात आले.
ऑनलाइन फसवणुकीच्या विविध प्रकारांची माहिती
मार्गदर्शनादरम्यान ऑनलाइन फसवणूक, फिशिंग, विशिंग आणि स्मिशिंग या सायबर गुन्ह्यांच्या पद्धतींबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली. फसवणूक करणारे व्यक्ती बनावट फोन कॉल, एसएमएस, ई-मेल किंवा लिंकच्या माध्यमातून नागरिकांकडून गोपनीय माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे अनोळखी व्यक्तींकडून आलेले फोन, संदेश किंवा लिंक याबाबत सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले.
तसेच कोणत्याही परिस्थितीत ओटीपी, एटीएम/डेबिट कार्डची माहिती, पासवर्ड किंवा इतर गोपनीय माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये, असा महत्त्वपूर्ण संदेश देण्यात आला.
मजबूत पासवर्ड आणि द्विस्तरीय प्रमाणीकरणाचे महत्त्व
सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीने मजबूत पासवर्ड वापरणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले. सहज ओळखता येतील अशी नावे, जन्मतारीख, मोबाईल क्रमांक किंवा साधे पासवर्ड वापरणे टाळावे, तसेच वेगवेगळ्या ऑनलाइन खात्यांसाठी शक्यतो स्वतंत्र आणि मजबूत पासवर्ड वापरावेत, याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले.
यासोबतच द्विस्तरीय प्रमाणीकरण (2-Factor Authentication) सुरू ठेवण्याचे महत्त्व समजावून सांगण्यात आले. या सुविधेमुळे खात्यांच्या सुरक्षेला अतिरिक्त स्तर मिळतो आणि अनधिकृत प्रवेशाचा धोका कमी करण्यास मदत होते.
बनावट लिंक व क्यूआर कोड स्कॅमपासून सावध राहण्याचे आवाहन
ऑनलाइन व्यवहार करताना बनावट लिंक, क्यूआर कोड आणि संशयास्पद पेमेंट रिक्वेस्ट यापासून विशेष सावध राहण्याचे आवाहन करण्यात आले. केवळ क्यूआर कोड स्कॅन केल्याने पैसे मिळतात, हा गैरसमज दूर करण्यासोबतच कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून क्यूआर कोड स्कॅन करू नये, असे स्पष्ट करण्यात आले.
तसेच मोबाईलमध्ये अज्ञात किंवा संशयास्पद ॲप्स डाउनलोड करण्यापूर्वी त्यांची विश्वसनीयता तपासणे आणि ॲपला दिल्या जाणाऱ्या परवानग्यांकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले.
सोशल मीडिया वापर आणि डिजिटल गोपनीयतेबाबत मार्गदर्शन
सत्रादरम्यान सोशल मीडियाचा सुरक्षित वापर, डिजिटल गोपनीयता आणि अज्ञात व्यक्तींशी ऑनलाइन संपर्क याबाबतही मार्गदर्शन करण्यात आले. सोशल मीडिया खात्यांवर वैयक्तिक माहिती, फोटो, आर्थिक माहिती किंवा इतर संवेदनशील तपशील सार्वजनिकपणे शेअर करताना आवश्यक ती काळजी घ्यावी, असे सांगण्यात आले.
तसेच अज्ञात व्यक्तींशी ऑनलाइन मैत्री किंवा संवाद साधताना सावधगिरी बाळगावी आणि संशयास्पद संदेश किंवा व्यक्ती आढळल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करून आवश्यक असल्यास संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार करावी, असे आवाहन करण्यात आले.
सायबर बुलिंगपासून बचाव आणि सुरक्षित डिजिटल जीवनशैली
सायबर बुलिंग तसेच ऑनलाइन माध्यमातून होणाऱ्या मानसिक त्रासाच्या घटनांबाबतही उपस्थितांना माहिती देण्यात आली. सोशल मीडिया किंवा मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवर धमकी, त्रासदायक संदेश किंवा संशयास्पद वर्तन आढळल्यास त्याला प्रतिसाद न देता पुरावे सुरक्षित ठेवणे आणि योग्य ठिकाणी तक्रार करणे महत्त्वाचे असल्याचे सांगण्यात आले.
सायबर गुन्ह्यांपासून बचाव करण्यासाठी केवळ तांत्रिक ज्ञान पुरेसे नसून सतर्कता, गोपनीयतेची काळजी आणि जबाबदार डिजिटल वर्तन आवश्यक असल्याचे मार्गदर्शन करण्यात आले.
संवादात्मक ॲक्टिव्हिटीमधून सायबर सुरक्षेचा संदेश
इम्पॅक्ट सेशनसोबत घेण्यात आलेल्या इम्पॅक्ट ॲक्टिव्हिटीमध्ये सहभागींचा उत्स्फूर्त सहभाग राहिला. संवादात्मक पद्धतीने विविध परिस्थिती आणि उदाहरणांवर चर्चा करण्यात आली. सहभागी व्यक्तींनी सायबर सुरक्षेशी संबंधित विविध प्रश्न विचारले आणि ऑनलाइन व्यवहार करताना कोणती खबरदारी घ्यावी, याबाबत माहिती जाणून घेतली.
या उपक्रमामुळे दैनंदिन जीवनात मोबाईल, इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि ऑनलाइन व्यवहारांचा वापर करताना अधिक जागरूक व सतर्क राहण्याची गरज सहभागींच्या लक्षात आली.
सुरक्षित डिजिटल व्यवहाराचा संकल्प
सत्राच्या शेवटी उपस्थितांनी ऑनलाइन व्यवहार करताना सतर्क राहण्याचा, वैयक्तिक व आर्थिक माहिती सुरक्षित ठेवण्याचा आणि सुरक्षित डिजिटल जीवनशैलीचा अवलंब करण्याचा संकल्प केला.
सायबर गुन्ह्यांबाबत जनजागृती वाढविण्यासाठी अशा प्रकारचे संवादात्मक उपक्रम सातत्याने राबविणे आवश्यक असल्याचे यावेळी अधोरेखित करण्यात आले.
या इम्पॅक्ट सेशन व इम्पॅक्ट ॲक्टिव्हिटीच्या यशस्वी आयोजनासाठी आशा वर्कर्स लेडीज, नवीपेठ, जळगाव येथील उपस्थितांचे मोलाचे सहकार्य लाभले.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
