श्रीमती जी. जी. खडसे महाविद्यालयातील वनस्पतीशास्त्र विभागाचा रानभाजी महोत्सव; रानभाज्यांचे पोषणमूल्य, औषधी गुणधर्म आणि संवर्धनाचा संदेश.
निसर्गाच्या कुशीत नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध होणाऱ्या रानभाज्या या केवळ पारंपरिक खाद्यपदार्थ नसून त्यामध्ये पोषणमूल्ये, औषधी गुणधर्म आणि स्थानिक जैवविविधतेचे महत्त्व दडलेले आहे. या पारंपरिक खाद्यसंपदेची विद्यार्थ्यांना ओळख व्हावी तसेच तिचे संवर्धन आणि जतन करण्याबाबत जागरूकता निर्माण व्हावी, या उद्देशाने मु. ता. ए. सो. संचलित श्रीमती जी. जी. खडसे महाविद्यालय, मुक्ताईनगर येथील वनस्पतीशास्त्र विभागातर्फे आदिवासी दिनाचे औचित्य साधून ‘रानभाजी महोत्सव’ उत्साहात आयोजित करण्यात आला.
या महोत्सवाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना परिसरात आढळणाऱ्या विविध रानभाज्यांची प्रत्यक्ष ओळख करून देण्यात आली. पारंपरिक खाद्यसंस्कृती, निसर्गसंपदा, आरोग्य आणि जैवविविधता यांचा सुंदर संगम या उपक्रमातून अनुभवायला मिळाला.
विविध रानभाज्यांचे आकर्षक प्रदर्शन
महोत्सवात आघाडा, आंबोशी, कर्टुले, करडू, शेवगा, केना, अळू, अंबाडी, तरोटा, भुईआवळा, कपाळफोडी, एकदांडी यांसह विविध रानभाज्यांचे आकर्षक प्रदर्शन मांडण्यात आले होते.
प्रदर्शनाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना रानभाज्यांची नावे, त्यांची ओळख आणि स्थानिक पातळीवरील उपलब्धता याबाबत माहिती मिळाली. त्याचबरोबर या भाज्यांचे पोषणमूल्य, औषधी उपयोग आणि आरोग्यविषयक महत्त्व समजून घेण्याची संधी विद्यार्थ्यांना मिळाली.
रानभाज्या म्हणजे पारंपरिक खाद्यसंपदा
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी वनस्पतीशास्त्र विभागप्रमुख प्रा. एस. ए. देशमुख होत्या. अध्यक्षीय मनोगतात त्यांनी रानभाज्यांचे महत्त्व अधोरेखित केले. रानभाज्या या निसर्गाच्या कुशीत नैसर्गिकरीत्या वाढणाऱ्या आणि आरोग्यासाठी उपयुक्त अशा पारंपरिक खाद्यसंपदेचा महत्त्वाचा भाग असल्याचे त्यांनी सांगितले.
बदलत्या जीवनशैलीच्या काळात पारंपरिक खाद्यपद्धती आणि स्थानिक वनस्पतींचे महत्त्व पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविणे आवश्यक आहे. त्यासाठी रानभाज्यांचे संवर्धन करण्याबरोबरच त्यांच्याशी संबंधित पारंपरिक ज्ञानाचे जतन करणे गरजेचे असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
विद्यार्थ्यांचे प्रभावी सादरीकरण
महोत्सवात प्रथम वर्ष विज्ञान शाखेतील वनस्पतीशास्त्र विषयाचा विद्यार्थी यश रवये याने प्रभावी प्रेझेंटेशन सादर केले. या सादरीकरणातून रानभाज्यांचे विविध प्रकार, त्यांचे पोषणमूल्य, औषधी उपयोग आणि आरोग्याच्या दृष्टीने असलेले महत्त्व याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली.
विद्यार्थ्यांच्या सहभागामुळे महोत्सव केवळ प्रदर्शनापुरता मर्यादित न राहता अभ्यास, प्रत्यक्ष निरीक्षण आणि पारंपरिक ज्ञानाचा अनुभव देणारा शैक्षणिक उपक्रम ठरला.
प्राध्यापक व सहकाऱ्यांचे योगदान
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक व सूत्रसंचालन डॉ. आर. डी. येवले यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन डॉ. ए. व्ही. वाकोडे यांनी केले. महोत्सवाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रा. एन. पी. हुसे आणि श्री. सुमित पाटील यांचे मोलाचे सहकार्य लाभले.
वनस्पतीशास्त्र विभागाच्या पुढाकाराने आयोजित करण्यात आलेल्या या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये स्थानिक वनस्पती, पारंपरिक खाद्यसंस्कृती आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीबाबत कुतूहल निर्माण झाले.
‘स्थानिक अन्न, निरोगी जीवन’चा संदेश
रानभाजी महोत्सवाने ‘स्थानिक अन्न – निरोगी जीवन – समृद्ध जैवविविधता’ या विचाराला अधोरेखित केले. स्थानिक पातळीवर उपलब्ध असलेल्या पारंपरिक खाद्यपदार्थांचे महत्त्व समजून घेत त्यांचे संवर्धन करण्याची गरज या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांसमोर मांडण्यात आली.
निसर्गाशी असलेले नाते जपणे, स्थानिक जैवविविधतेचे महत्त्व ओळखणे आणि पारंपरिक खाद्यसंस्कृती पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविणे, हा या महोत्सवाचा महत्त्वपूर्ण संदेश ठरला.
रानभाज्या जपूया… जैवविविधता जपूया… आरोग्यदायी परंपरा पुढे नेऊया!
कौस्तुभ शिंदे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मिडिया चे संपादक असुन यांना पत्रकारितेचा १० वर्षाचा अनुभव आहे. कौस्तुभ शिंदे हे सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपल्या परिसरातील बातम्या आणि जाहिरातींकरिता संपर्क करावा-
मो. क्र. +917507502989, ईमेल – sthaniksamacharbharat@gmail.com
