सायबर फसवणुकीपासून विद्यार्थ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी फैजपूर येथे अभिनव जनजागृती उपक्रम. हॅकर मास्कच्या माध्यमातून सायबर गुन्ह्यांचे प्रकार विद्यार्थ्यांना कृतीतून समजावले.
फैजपूर येथील कुसुमताई मधुकरराव माध्यमिक विद्यालयात क्विक हील फाउंडेशनच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांसाठी सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्राचे आयोजन करण्यात आले. वाढत्या सायबर फसवणुकीच्या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांनी ऑनलाइन व्यवहार करताना कोणती खबरदारी घ्यावी, फसवणुकीचे प्रकार कसे ओळखावेत आणि डिजिटल माध्यमांचा सुरक्षितपणे वापर कसा करावा, याबाबत विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात आले. 
या जनजागृती सत्रासाठी कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठातील कॉम्प्युटर सायन्सच्या विद्यार्थिनी टीना पाटील, दर्शना चौधरी, वैष्णवी सैतवाल आणि जान्हवी सपकाळे यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत विविध सायबर फसवणुकीच्या प्रकारांची माहिती दिली.
विद्यार्थ्यांना विविध सायबर फसवणुकींबाबत मार्गदर्शन
सत्रादरम्यान विद्यार्थ्यांना सायबर गुन्हेगारीचे विविध प्रकार समजावून सांगण्यात आले. विशेषतः फिशिंग, डिजिटल अरेस्ट, OTP फ्रॉड, QR कोड फ्रॉड, बनावट कस्टमर केअर आणि सोशल मीडिया फसवणूक यांसारख्या प्रकारांपासून सावध राहण्याचे आवाहन करण्यात आले.
ऑनलाइन लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी तिची सत्यता तपासणे, अनोळखी व्यक्तींना OTP किंवा वैयक्तिक माहिती न देणे, संशयास्पद QR कोड स्कॅन न करणे तसेच सोशल मीडिया खात्यांची सुरक्षितता जपणे याबाबत विद्यार्थ्यांना माहिती देण्यात आली.
‘हॅकर मास्क’ ठरला जनजागृतीचा विशेष आकर्षण
या सत्राचे विशेष आकर्षण ठरले ते म्हणजे ‘हॅकर मास्क’चा वापर करून सादर करण्यात आलेली अभिनव ॲक्टिव्हिटी.
पारंपरिक पद्धतीने केवळ व्याख्यान न देता विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष कृतीच्या माध्यमातून सायबर फसवणुकीचे प्रकार समजावून सांगण्यात आले. हॅकरच्या माध्यमातून विविध फसवणुकीच्या पद्धतींचे प्रात्यक्षिकात्मक सादरीकरण करण्यात आल्याने विद्यार्थ्यांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली.
या अभिनव उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना सायबर फसवणुकीचे धोके अधिक सहज आणि मनोरंजक पद्धतीने समजून घेता आले. विद्यार्थ्यांनीही या ॲक्टिव्हिटीमध्ये उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला.
विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग
सायबर सुरक्षेबाबत आयोजित या उपक्रमात विद्यार्थ्यांनी सक्रिय सहभाग घेत विविध प्रश्न विचारले. ऑनलाइन जगतातील वाढत्या धोक्यांपासून स्वतःचे तसेच कुटुंबीयांचे संरक्षण करण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना कराव्यात, याबाबतही विद्यार्थ्यांनी माहिती जाणून घेतली. 
सायबर गुन्ह्यांचे स्वरूप दिवसेंदिवस बदलत असल्याने केवळ मोठ्यांनीच नव्हे तर विद्यार्थ्यांनीही डिजिटल व्यवहारांमध्ये सतर्क राहणे आवश्यक असल्याचा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
मुख्याध्यापक व शिक्षकांची उपस्थिती
या वेळी विद्यालयाचे मुख्याध्यापक इम्रान तडवी सर तसेच उपशिक्षक बोंडे सर उपस्थित होते. त्यांनी विद्यार्थ्यांना सायबर सुरक्षेचे महत्त्व समजून घेण्याचे आणि दैनंदिन जीवनात डिजिटल माध्यमांचा जबाबदारीने वापर करण्याचे आवाहन केले.
सायबर सुरक्षा ही केवळ तांत्रिक बाब नसून प्रत्येक डिजिटल वापरकर्त्याची जबाबदारी असल्याचे या उपक्रमातून अधोरेखित करण्यात आले.
‘विचार करून क्लिक करा, सतर्क राहा’
सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्राच्या समारोपावेळी “विचार करून क्लिक करा, सतर्क राहा आणि सायबर फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करा” असा महत्त्वपूर्ण संदेश विद्यार्थ्यांना देण्यात आला.
विद्यार्थ्यांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी राबविण्यात आलेला हा उपक्रम उपयुक्त आणि मार्गदर्शक ठरला. ‘हॅकर मास्क’च्या माध्यमातून सादर केलेल्या अभिनव उपक्रमामुळे सायबर सुरक्षेचा संदेश विद्यार्थ्यांच्या मनावर प्रभावीपणे बिंबविण्यास मदत झाली.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
