एचएएल नाशिकमध्ये ६२७ शिकाऊ उमेदवारांची भरती; आयटीआय, पदवीधर आणि डिप्लोमाधारकांसाठी मोठी संधी

एचएएल नाशिक अप्रेंटिस भरती २०२६ मध्ये ६२७ जागा. ₹१०,५६० ते ₹१२,३०० पर्यंत विद्यावेतन; NAPS आणि NATS 2.0 द्वारे ४ सप्टेंबरपर्यंत अर्ज करा.

 हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL), विमान विभाग, नाशिक, ओझर टाउनशिप येथील प्रशिक्षण आणि विकास संस्था यांच्या वतीने शिकाऊ उमेदवार कायदा, १९६१ अंतर्गत एकूण ६२७ शिकाऊ उमेदवारांच्या प्रशिक्षणासाठी अर्ज मागविण्यात आले आहेत. यामध्ये ३५५ आयटीआय ट्रेड शिकाऊ उमेदवार, तर २७२ अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधर शिकाऊ उमेदवारांचा समावेश आहे.

इच्छुक उमेदवारांना १४ ऑगस्ट २०२६ ते ४ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत ऑनलाइन अर्ज करता येणार आहे. आयटीआय उमेदवारांसाठी NAPS पोर्टल, तर अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठी NATS 2.0 पोर्टलवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे. त्यानंतर एचएएलच्या संबंधित अर्ज प्रक्रियेद्वारे अर्ज सादर करावा लागणार आहे.

महत्त्वाचे : ही भरती शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणासाठी असून ती कायमस्वरूपी नोकरीची हमी देत नाही. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर एचएएलकडून कायमस्वरूपी नियुक्ती देणे बंधनकारक नसल्याचे अटींमध्ये नमूद आहे.

एचएएल नाशिक अप्रेंटिस भरतीचा थोडक्यात आढावा

तपशील	माहिती
संस्था	हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL), विमान विभाग, नाशिक
युनिट	प्रशिक्षण आणि विकास संस्था, एचएएल नाशिक, ओझर टाउनशिप
एकूण जागा	६२७
आयटीआय ट्रेड	३५५
पदवीधर/डिप्लोमा/नॉन-टेक्निकल	२७२
अधिसूचना तारीख	१४ ऑगस्ट २०२६
अर्ज सुरू	१४ ऑगस्ट २०२६
अर्जाची अंतिम तारीख	४ सप्टेंबर २०२६
आयटीआय अर्ज पोर्टल	NAPS
पदवी/डिप्लोमा अर्ज पोर्टल	NATS 2.0
निवड प्रक्रिया	शैक्षणिक गुणांवर आधारित गुणवत्ता यादी
लेखी परीक्षा/मुलाखत	नाही
कायदा	शिकाऊ उमेदवार कायदा, १९६१

३५५ आयटीआय ट्रेड शिकाऊ उमेदवारांची पदे

एचएएल नाशिकमध्ये विविध तांत्रिक ट्रेडसाठी ३५५ जागा उपलब्ध आहेत. यामध्ये काही ट्रेडचा प्रशिक्षण कालावधी दोन वर्षांचा, तर काही ट्रेडचा एक वर्षाचा असल्याचे दिलेल्या तपशीलात नमूद आहे.

दोन वर्षांच्या आयटीआय ट्रेडसाठी २५५ जागा

ट्रेड	जागा
फिटर	११०
टूल आणि डाय मेकर – जिग आणि फिक्स्चर	४
टूल आणि डाय मेकर – डाय आणि मोल्ड	४
टर्नर	२५
यंत्रज्ञ	२२
मशिनिस्ट – ग्राइंडर	१०
इलेक्ट्रीशियन	३५
इलेक्ट्रॉनिक्स मेकॅनिक	८
रेखांकनकार – यांत्रिक	५
मेकॅनिक – मोटार वाहन	६
रेफ्रिजरेशन आणि एअर-कंडिशनिंग मेकॅनिक	६
चित्रकार – सर्वसाधारण	१०
एरोस्पेस स्ट्रक्चरल फिटर	१०
एकूण	२५५

या ट्रेडसाठी दिलेले मासिक विद्यावेतन ₹११,०४० आहे.

एक वर्षांच्या आयटीआय ट्रेडसाठी १०० जागा

ट्रेड	जागा
सुतार	१०
शीट मेटल कामगार	१०
संगणक ऑपरेटर आणि प्रोग्रामिंग सहाय्यक (COPA)	७०
वेल्डर – गॅस आणि इलेक्ट्रिक	१०
एकूण	१००

या ट्रेडसाठी मासिक विद्यावेतन ₹१०,५६० आहे.

त्यामुळे आयटीआयच्या दोन्ही गटांमध्ये मिळून ३५५ शिकाऊ उमेदवारांची पदे आहेत.

अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी १३३ जागा

अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी विविध शाखांमध्ये एकूण १३३ जागा उपलब्ध आहेत.

शाखा	जागा
वैमानिक/अंतराळ अभियांत्रिकी	८
संगणक अभियांत्रिकी/माहिती तंत्रज्ञान	८
सिव्हिल इंजिनिअरिंग	१२
इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग	१८
इलेक्ट्रॉनिक्स व दूरसंचार/इलेक्ट्रॉनिक्स व कम्युनिकेशन/इलेक्ट्रिकल व इलेक्ट्रॉनिक्स	१८
मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग	५५
केमिकल इंजिनिअरिंग	२
एआय आणि डेटा सायन्स/एआय आणि एमएल इंजिनिअरिंग	८
फार्मासिस्ट	४
एकूण	१३३

अभियांत्रिकी पदवीधर शिकाऊ उमेदवारांसाठी मासिक विद्यावेतन ₹१२,३०० आहे.

डिप्लोमाधारकांसाठी ६१ जागा

डिप्लोमा अप्रेंटिससाठी विविध शाखांमध्ये ६१ जागा आहेत.

शाखा	जागा
वैमानिक/अंतराळ अभियांत्रिकी	२
सिव्हिल इंजिनिअरिंग	५
संगणक अभियांत्रिकी/माहिती तंत्रज्ञान	४
इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग	१०
इलेक्ट्रॉनिक्स व दूरसंचार/इलेक्ट्रॉनिक्स व कम्युनिकेशन/इलेक्ट्रिकल व इलेक्ट्रॉनिक्स	१०
मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग	२५
मेडिकल लॅबोरेटरी टेक्निशियन (DMLT)	५
एकूण	६१

डिप्लोमा शिकाऊ उमेदवारांसाठी मासिक विद्यावेतन ₹१०,९०० आहे.

नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठी ७८ जागा

नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठीही एचएएल नाशिकमध्ये ७८ जागा उपलब्ध आहेत.

पात्रता	जागा
कला पदवी (बी.ए.)	४०
बॅचलर ऑफ कॉमर्स (बी.कॉम.)	२०
विज्ञान पदवी – भौतिकशास्त्र/रसायनशास्त्र/गणित/सांख्यिकी	१५
बॅचलर ऑफ बिझनेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (बीबीए)	३
एकूण	७८

नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठी मासिक विद्यावेतन ₹१२,३०० आहे.

अशाप्रकारे अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधर मिळून एकूण २७२ जागा आहेत.

शैक्षणिक पात्रता काय?

आयटीआय उमेदवार

आयटीआय ट्रेडसाठी उमेदवारांनी NCVT किंवा SCVT मान्यताप्राप्त संस्थेतून संबंधित ट्रेडमध्ये आयटीआय उत्तीर्ण केलेले असणे आवश्यक आहे.

दोन वर्षांच्या ट्रेडसाठी संबंधित दोन वर्षांचा नियमित आयटीआय अभ्यासक्रम, तर एक वर्षाच्या ट्रेडसाठी संबंधित एक वर्षाचा नियमित आयटीआय अभ्यासक्रम पूर्ण केलेला असणे आवश्यक आहे.

आयटीआय उमेदवारांनी NAPS पोर्टलवर नोंदणी करणे अनिवार्य आहे. अर्जामध्ये NAPS नोंदणी क्रमांक नमूद करावा लागेल.

अभियांत्रिकी पदवीधर

अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून संबंधित शाखेतील चार वर्षांची B.E./B.Tech./B.Pharm. पदवी आवश्यक आहे.

डिप्लोमा उमेदवार

डिप्लोमा उमेदवारांकडे राज्य तंत्रशिक्षण मंडळ आणि AICTE मान्यताप्राप्त संबंधित शाखेतील तीन वर्षांचा डिप्लोमा असणे आवश्यक आहे. मेडिकल लॅबोरेटरी टेक्निशियनसाठी शासनमान्य डिप्लोमा आवश्यक आहे.

नॉन-टेक्निकल पदवीधर

बी.ए., बी.कॉम., संबंधित विषयांसह बी.एस्सी. आणि बीबीए यांसारख्या पात्रता असलेले उमेदवार संबंधित पदांसाठी अर्ज करू शकतात.

पदवी किंवा डिप्लोमा कोणत्या वर्षी उत्तीर्ण असावा?

अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधर उमेदवारांनी त्यांची पात्रता २०२२, २०२३, २०२४, २०२५ किंवा २०२६ या कालावधीत पूर्ण केलेली असावी.

अर्जाच्या तारखेपर्यंत वैध उत्तीर्ण प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. परीक्षा दिलेली आहे पण निकाल प्रतीक्षेत आहे किंवा बॅकलॉग/पुरवणी परीक्षेचा निकाल प्रलंबित आहे, अशा उमेदवारांना पात्र ठरविले जाणार नाही.

डिप्लोमा केल्यानंतर नियमित अभियांत्रिकी शिक्षण पूर्ण करणाऱ्या उमेदवारांना केवळ डिप्लोमा पात्रतेच्या आधारावर डिप्लोमा अप्रेंटिसशिपसाठी अर्ज करता येणार नसल्याचे अटींमध्ये नमूद आहे.

वयोमर्यादेबाबत महत्त्वाची माहिती

दिलेल्या अधिसूचना तपशीलानुसार आयटीआय तसेच अभियांत्रिकी पदवीधर/डिप्लोमा/नॉन-टेक्निकल पदवीधर उमेदवारांसाठी विशिष्ट किमान किंवा कमाल वयोमर्यादा नमूद केलेली नाही.

त्यामुळे उमेदवारांनी वयोमर्यादेबाबत कोणताही अंदाज न बांधता संबंधित अधिकृत अधिसूचनेतील अटींचाच आधार घ्यावा.

विद्यावेतन किती मिळणार?

एचएएल नाशिक अप्रेंटिस भरतीमध्ये पात्रतेनुसार विद्यावेतन पुढीलप्रमाणे आहे :

श्रेणी	मासिक विद्यावेतन
अभियांत्रिकी/नॉन-इंजिनिअरिंग पदवीधर	₹१२,३००
डिप्लोमा शिकाऊ उमेदवार	₹१०,९००
दोन किंवा अधिक वर्षांच्या आयटीआय ट्रेड	₹११,०४०
एक वर्षाच्या आयटीआय ट्रेड	₹१०,५६०

पदवीधर आणि डिप्लोमा शिकाऊ उमेदवारांच्या विद्यावेतनातील रक्कम HAL आणि BOAT कडून ५०:५० प्रमाणात DBT पद्धतीने देण्यात येणार असल्याचे नमूद आहे. आयटीआय शिकाऊ उमेदवारांचे विद्यावेतन HAL कडून देण्यात येते.

विद्यावेतनासाठी आधारशी जोडलेले SBI बचत खाते आवश्यक असल्याचे सूचित करण्यात आले आहे. संयुक्त किंवा जन-धन खाते स्वीकारले जाणार नसल्याचे अटींमध्ये नमूद आहे.

निवड प्रक्रिया कशी होणार?

एचएएल नाशिकच्या या शिकाऊ उमेदवार भरतीमध्ये लेखी परीक्षा किंवा मुलाखत घेतली जाणार नाही. उमेदवारांची निवड पात्रतेच्या गुणांवर आधारित गुणवत्तेनुसार केली जाणार आहे.

आयटीआय उमेदवारांसाठी गुणवत्ता यादी

आयटीआय उमेदवारांच्या गुणवत्ता गुणांची गणना करताना :

• एसएससी (दहावी) गुणांना ७० टक्के
• आयटीआय गुणांना ३० टक्के

असे महत्त्व दिले जाणार आहे. आयटीआयच्या सर्व सत्रांतील गुणांचा विचार केला जाणार आहे.

पदवीधर आणि डिप्लोमा उमेदवारांसाठी

अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठी संबंधित पात्रता पदवी किंवा पदविकेतील उत्तीर्ण गुणांच्या आधारे गुणवत्ता यादी तयार केली जाणार आहे.

यानंतर अंतिम निवड झालेल्या उमेदवारांच्या कागदपत्रांची प्रत्यक्ष पडताळणी केली जाईल.

निवडीचे संभाव्य वेळापत्रक

प्रक्रिया	संभाव्य कालावधी
अधिसूचना	१४ ऑगस्ट २०२६
ऑनलाइन अर्जाची अंतिम तारीख	४ सप्टेंबर २०२६
कागदपत्र पडताळणी	सप्टेंबर २०२६ चा दुसरा व तिसरा आठवडा
अंतिम निवड यादी	सप्टेंबर २०२६ चा चौथा आठवडा
प्रशिक्षणासाठी रुजू होणे	ऑक्टोबर २०२६ चा पहिला व दुसरा आठवडा

वैद्यकीय तंदुरुस्ती आणि पोलीस पडताळणीच्या अधीन राहून निवड झालेल्या उमेदवारांना प्रशिक्षणासाठी रुजू करून घेतले जाणार आहे.

अर्ज कसा करायचा?

आयटीआय उमेदवारांसाठी

आयटीआय उमेदवारांनी प्रथम NAPS पोर्टलवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे. प्रोफाइलमध्ये एसएससी आणि आयटीआयचे शैक्षणिक तपशील भरून अनिवार्य e-KYC आणि लाभार्थी आयडीसह प्रोफाइल पूर्ण करावे लागेल.

NAPS नोंदणी क्रमांक मिळाल्यानंतर एचएएलच्या संबंधित ऑनलाइन अर्ज लिंक किंवा QR कोडद्वारे अर्ज सादर करावा.

पदवीधर आणि डिप्लोमा उमेदवारांसाठी

अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधरांनी NATS 2.0 पोर्टलवर नोंदणी करावी. आवश्यक शैक्षणिक तपशील भरल्यानंतर Student ID किंवा Enrollment ID मिळवावा.

ज्या उमेदवारांनी डिप्लोमानंतर अभियांत्रिकी पदवी पूर्ण केली आहे, त्यांनी NATS प्रोफाइलमध्ये योग्य श्रेणी निवडणे आवश्यक आहे. e-KYC आणि APAAR ID यासंबंधीच्या आवश्यकता पूर्ण कराव्या लागतील.

नोंदणी क्रमांक किंवा Student ID मिळाल्यानंतर एचएएलच्या अर्ज प्रक्रियेत प्रवेश करून कागदपत्रांनुसार अचूक माहिती भरावी.

अर्ज एकदाच भरता येणार असून सबमिट केल्यानंतर दुरुस्तीची संधी नसल्याचे नमूद आहे. त्यामुळे अर्ज सादर करण्यापूर्वी सर्व माहिती काळजीपूर्वक तपासणे आवश्यक आहे.

कोणती कागदपत्रे आवश्यक?

अर्ज आणि पुढील कागदपत्र पडताळणीसाठी उमेदवारांनी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत.

• आधार कार्ड
• एसएससी/दहावी प्रमाणपत्र व गुणपत्रिका
• आयटीआय उत्तीर्ण प्रमाणपत्र व सर्व सत्रांची गुणपत्रिका
• पदवी किंवा डिप्लोमा प्रमाणपत्र व गुणपत्रिका
• लागू असल्यास CGPA ते टक्केवारी रूपांतरण प्रमाणपत्र
• NAPS नोंदणी क्रमांक किंवा NATS 2.0 Student ID/Enrollment ID
• SC/ST/OBC-NCL/EWS/PwD प्रवर्गाचे प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
• आधारशी जोडलेले SBI बचत खात्याचे पासबुक

रुजू होताना किमान MBBS पात्रता असलेल्या प्रमाणित वैद्यकीय व्यावसायिकाचे वैद्यकीय तंदुरुस्ती प्रमाणपत्र आणि संबंधित पोलीस प्राधिकरणाकडून पोलीस पडताळणी अहवाल आवश्यक असल्याचे नमूद आहे.

आरक्षणाची तरतूद

शिकाऊ उमेदवार कायदा, भारत सरकार आणि एचएएलच्या लागू मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आरक्षण लागू असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

प्रवर्ग	आरक्षण
SC	१०%
ST	९%
OBC-NCL	२७%
PwD	४%
EWS	१०%

दिव्यांग उमेदवारांसाठी अपंगत्वाचे प्रमाण किमान ४० टक्के असणे आवश्यक असल्याचे दिले आहे. OBC उमेदवारांनी केंद्र सरकारच्या नमुन्यातील वैध Non-Creamy Layer प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे; अन्यथा त्यांचा विचार सर्वसाधारण प्रवर्गात केला जाऊ शकतो.

आधी अप्रेंटिसशिप केलेल्या उमेदवारांसाठी महत्त्वाची अट

जे उमेदवार सध्या इतरत्र शिकाऊ उमेदवार म्हणून नोंदणीकृत आहेत किंवा त्यांनी यापूर्वी शिकाऊ उमेदवारी पूर्ण केली आहे, त्यांना या भरतीसाठी पात्र ठरविले जाणार नाही.

तसेच शिकाऊ उमेदवार कायद्यानुसार एकाच ट्रेडमध्ये शिकाऊ उमेदवारी एकदाच करता येते.

पोर्टल, आधार आणि शैक्षणिक पात्रता प्रमाणपत्रांवरील उमेदवाराचे नाव एकसारखे असणे आवश्यक आहे. नावाच्या स्पेलिंगमध्ये तफावत असल्यास अर्ज किंवा उमेदवारीवर परिणाम होऊ शकतो.

ही कायमस्वरूपी नोकरी नाही

उमेदवारांनी विशेषतः लक्षात ठेवावे की ही भरती शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षणासाठी आहे. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर एचएएलकडून कायमस्वरूपी नोकरी देण्याचे कोणतेही बंधन नसल्याचे अटींमध्ये स्पष्ट करण्यात आले आहे.

अप्रेंटिसशिप प्रशिक्षण हा उमेदवार, एचएएल आणि संबंधित मंडळ यांच्यातील कराराच्या आधारे चालतो. प्रशिक्षण यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर संबंधित मंडळाकडून प्रमाणपत्र देण्यात येते.

प्रशिक्षण पूर्ण होण्यापूर्वी उमेदवाराने प्रशिक्षण सोडल्यास लागू नियमांनुसार प्रशिक्षणाचा प्रमाणशीर खर्च वसूल केला जाऊ शकतो.

प्रवास आणि निवासाची व्यवस्था उमेदवारांची

निवड आणि प्रशिक्षण प्रक्रियेदरम्यान उमेदवारांनी निवास व प्रवासाची व्यवस्था स्वतः करणे आवश्यक आहे. प्रवास भत्ता किंवा दैनिक भत्ता दिला जाणार नसल्याचे अटींमध्ये नमूद आहे. उपलब्धतेनुसार मर्यादित निवास सुविधा मिळू शकते.

तसेच अर्ज किंवा निवड प्रक्रियेत कोणत्याही प्रकारचा प्रचार केल्यास उमेदवाराला अपात्र ठरविले जाऊ शकते.

४ सप्टेंबरपर्यंत अर्जाची संधी

एचएएल नाशिकच्या या मोठ्या अप्रेंटिस भरतीमध्ये आयटीआय, अभियांत्रिकी पदवीधर, डिप्लोमा आणि नॉन-टेक्निकल पदवीधरांसाठी मिळून ६२७ जागा उपलब्ध आहेत. इच्छुक पात्र उमेदवारांनी ४ सप्टेंबर २०२६ ही अंतिम तारीख लक्षात घेऊन संबंधित NAPS किंवा NATS 2.0 पोर्टलवर नोंदणी पूर्ण करावी आणि त्यानंतर एचएएलच्या अर्ज प्रक्रियेतून अर्ज सादर करावा.

अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवारांनी संबंधित अधिकृत अधिसूचनेतील पात्रता, ट्रेड/शाखा, कागदपत्रे, आरक्षण, विद्यावेतन, निवड प्रक्रिया आणि इतर सर्व अटी काळजीपूर्वक वाचणे आवश्यक आहे. अर्जामध्ये चुकीची माहिती, कागदपत्रांमध्ये विसंगती किंवा महत्त्वाची माहिती लपविल्याचे आढळल्यास कोणत्याही टप्प्यावर उमेदवारी रद्द केली जाऊ शकते.