रामपुरा कंवरपुरा येथील सरकारी शाळेच्या दुरवस्थेवरून राजस्थानात वाद; सीजेपी पथकावरील कथित हल्ला आणि शाळांमध्ये बाहेरील व्यक्तींच्या प्रवेशाचे नवे नियम चर्चेत.
राजस्थानातील जयपूरच्या बागरू विधानसभा मतदारसंघात सरकारी शाळेची पाहणी करण्यासाठी गेलेल्या झुरळ जनता पक्षाच्या (सीजेपी) पथकाला गावात प्रवेश करण्यापासून रोखण्यात आल्याचा आणि त्यानंतर पथकातील सदस्यांवर मारहाण झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. सीजेपीचे सह-संयोजक आशुतोष रांका यांनी केलेल्या आरोपानुसार, रामपुरा कंवरपुरा गावाजवळ शुक्रवारी ही घटना घडली. या कथित हल्ल्यात पक्षाच्या एका स्वयंसेवकाचा हात फ्रॅक्चर झाल्याचे रांका यांनी सांगितले.
सीजेपीच्या पथकाने जयपूर परिसरातील सरकारी शाळांमधील पायाभूत सुविधा, शाळांच्या इमारतींची अवस्था आणि विद्यार्थ्यांना उपलब्ध असलेल्या मूलभूत सुविधांची पाहणी करण्याची मोहीम हाती घेतली आहे. याच मोहिमेअंतर्गत रामपुरा कंवरपुरा येथील सरकारी शाळेला भेट देण्याचे नियोजन करण्यात आले होते.
गावाजवळ पथकाला रोखल्याचा आरोप
आशुतोष रांका यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांनी रामपुरा कंवरपुरा येथील सरकारी शाळेच्या परिस्थितीची पाहणी करण्यासाठी जाण्याची माहिती सोशल मीडियावर दिल्यानंतर गावाजवळ लोकांचा एक गट जमा झाला. या गटाने मुख्य रस्ता अडवून वाहने थांबवल्याचा दावा त्यांनी केला.
सीजेपीचे कार्यकर्ते आणि स्वयंसेवक घटनास्थळी पोहोचल्यानंतर त्यांना पुढे जाण्यापासून रोखण्यात आले आणि त्यानंतर त्यांच्यावर कथितरित्या हल्ला करण्यात आला. या घटनेत एका स्वयंसेवकाच्या हाताला गंभीर दुखापत झाली असून त्याचा हात फ्रॅक्चर झाल्याचे रांका यांनी म्हटले आहे.
रांका यांनी या हल्ल्यामागे सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाशी संबंधित कार्यकर्ते असल्याचा आरोप केला आहे. मात्र, या आरोपाची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नसल्याचे वृत्त आहे. या प्रकरणी भाजपची अधिकृत प्रतिक्रिया अद्याप समोर आलेली नसून, प्रतिक्रिया मिळाल्यानंतर वृत्त अद्ययावत करण्यात येईल.
घटनेचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर चर्चेत
या घटनेशी संबंधित असल्याचे सांगितल्या जाणाऱ्या एका व्हिडिओमध्ये काही लोक सीजेपीच्या पथकाला विरोध करताना दिसत आहेत. या वेळी “जय श्री राम”च्या घोषणा ऐकू येत असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
मात्र, व्हिडिओमध्ये दिसणाऱ्या व्यक्तींची राजकीय ओळख किंवा त्यांचा भाजपशी असलेला संबंध स्वतंत्रपणे निश्चित झालेला नाही. त्यामुळे रांका यांनी केलेल्या राजकीय आरोपांकडे सध्या आरोप म्हणूनच पाहिले जात आहे.
सरकारी शाळेची दुरवस्था चर्चेत
रामपुरा कंवरपुरा येथील प्राथमिक शाळेच्या परिस्थितीबाबत आशुतोष रांका यांनी यापूर्वी सोशल मीडियावर पोस्ट केली होती. त्यांच्या दाव्यानुसार, शाळेच्या मुख्य इमारतीच्या छताचा आणि तुळयांचा काही भाग खराब झाला असून, इमारत विद्यार्थ्यांसाठी असुरक्षित झाल्यामुळे ती बंद करण्यात आली आहे.
इमारतीला लोखंडी अँगलचा आधार देण्यात आल्याचा दावाही त्यांनी केला आहे. मुख्य इमारत वापरण्यायोग्य नसल्याने विद्यार्थ्यांना सुमारे ५० मीटर अंतरावर असलेल्या एका शेडमध्ये हलवण्यात आल्याचे रांका यांनी म्हटले आहे.
या शेडमध्ये पत्र्याच्या छताखाली विद्यार्थ्यांचे वर्ग भरत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तसेच शेडमध्ये जनावरांचा चारा ठेवण्यात आल्याचे आणि शाळेच्या इमारतीच्या काही भागांतून विटा खाली पडल्याचेही रांका यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले होते.
या परिस्थितीची पाहणी करून सरकारी शाळांमधील मूलभूत सुविधांचा प्रश्न समोर आणण्यासाठी सीजेपीने ही मोहीम सुरू केल्याचे पक्षाकडून सांगण्यात आले.
दोन सरकारी शाळांना भेट देण्याचे नियोजन
सीजेपीच्या पथकाने जयपूर परिसरातील दोन सरकारी शाळांना भेट देण्याचे नियोजन केले होते. त्यामध्ये रामपुरा कंवरपुरा येथील शाळेसह वाटिका रोडवरील भट्टा वाला येथील सरकारी शाळेचा समावेश होता.
या पाहणीमागील उद्देश शाळांच्या इमारतींची सद्यस्थिती, शिक्षण व्यवस्था, विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या मूलभूत सुविधा आणि शाळेतील पायाभूत सुविधांचे प्रत्यक्ष मूल्यांकन करणे हा असल्याचे पक्षाकडून सांगण्यात आले.
रांका यांचा राज्य सरकारवर आरोप
कथित हल्ल्यानंतर आशुतोष रांका यांनी राजस्थान सरकारवर गंभीर आरोप केले. सरकारी शाळांची वास्तविक परिस्थिती समोर आणण्याच्या प्रयत्नांना अडथळा आणला जात असल्याचा दावा त्यांनी केला.
रांका यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणाच्या परिस्थितीवर प्रश्न उपस्थित करत, शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना योग्य सुविधा उपलब्ध करून देण्याऐवजी त्यांची दयनीय परिस्थिती लपवण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचा आरोप केला.
सरकारी शाळांची स्थिती जनतेसमोर आणण्यापासून सीजेपीला रोखण्यासाठी राजकीय दबावाचा वापर केला जात असल्याचा दावाही त्यांनी केला.
“सरकारी शाळांना भेटी देणे सुरूच ठेवणार”
राजस्थानच्या शिक्षण विभागाने सरकारी शाळांच्या परिसरात बाहेरील व्यक्तींच्या प्रवेशाबाबत निर्देश जारी केले असले, तरी सरकारी शाळांची पाहणी करण्याची मोहीम थांबवणार नसल्याचे रांका यांनी स्पष्ट केले.
शाळांमधील विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या सुविधा, इमारतींची अवस्था आणि शिक्षणाच्या वातावरणाचा प्रश्न उपस्थित करणे हा सार्वजनिक हिताचा विषय असल्याचे सीजेपीकडून सांगण्यात आले आहे.
सीजेपी संस्थापक अभिजित दीपके यांची प्रतिक्रिया
सीजेपीचे संस्थापक अभिजित दीपके यांनीही या घटनेवर तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली. आशुतोष रांका आणि पक्षाच्या इतर स्वयंसेवकांवर झालेल्या कथित हल्ल्यामागे भाजपचे कार्यकर्ते असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
राजस्थानमध्ये पक्षाच्या कार्यकर्त्यांवर अशा प्रकारचे हल्ले कसे होऊ शकतात, असा सवाल करत त्यांनी राजस्थान पोलिसांच्या भूमिकेवरही प्रश्न उपस्थित केला.
मात्र, हल्ल्यामागे नेमके कोण होते, याबाबत अधिकृत तपास किंवा पोलिसांकडून स्पष्ट माहिती समोर येणे आवश्यक आहे.
सरकारी शाळांमध्ये बाहेरील व्यक्तींच्या प्रवेशावर निर्बंध
राजस्थानातील सरकारी शाळांच्या पाहणीवरून सुरू झालेल्या या वादाला काही दिवसांपूर्वीच वेगळे वळण मिळाले होते. १५ ऑगस्ट रोजी सीजेपीच्या नेत्यांनी अलवर जिल्ह्यातील थानागाझी येथील एका सरकारी शाळेला भेट देऊन शाळेच्या दयनीय अवस्थेविरोधात आंदोलन केले होते.
शाळेची इमारत दुरुस्त करणे, अतिरिक्त वर्गखोल्या बांधणे आणि विद्यार्थ्यांना पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध करून देणे आदी मागण्या आंदोलनादरम्यान करण्यात आल्या. प्रशासनाकडून लेखी आश्वासन मिळाल्यानंतर हे आंदोलन मागे घेण्यात आले.
यानंतर माध्यमिक शिक्षण विभागाने सरकारी शाळांच्या परिसरात बाहेरील व्यक्तींच्या प्रवेशाचे नियमन करणारे निर्देश जारी केले.
शाळेत प्रवेशासाठी मुख्याध्यापकांची पूर्वपरवानगी आवश्यक
नव्या निर्देशांनुसार, प्राचार्य किंवा मुख्याध्यापकांची पूर्व लेखी परवानगी घेतल्याशिवाय बाहेरील व्यक्तींना सरकारी शाळेच्या परिसरात प्रवेश करता येणार नाही.
तसेच अधिकृत कर्मचाऱ्यांसोबत असल्याशिवाय अभ्यागतांना वर्गखोल्या, वसतिगृहे, ग्रंथालये, शौचालये आणि विद्यार्थ्यांकडून वापरल्या जाणाऱ्या इतर परिसरात प्रवेश करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
शाळेतील विद्यार्थी किंवा शाळेच्या परिसराशी संबंधित छायाचित्रण, व्हिडिओग्राफी, मुलाखती, ऑडिओ रेकॉर्डिंग अथवा थेट प्रक्षेपणासाठीही पूर्व लेखी परवानगी घेणे आवश्यक असल्याचे निर्देशांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
नियमांचे उल्लंघन झाल्यास कायदेशीर कारवाईचा इशारा
या निर्देशांचे उल्लंघन झाल्यास संबंधित व्यक्तींवर लागू असलेल्या कायद्यांनुसार कारवाई होऊ शकते, असा इशारा शिक्षण विभागाने दिला आहे. विशेषतः अल्पवयीन विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेचा आणि त्यांच्या गोपनीयतेचा प्रश्न लक्षात घेऊन हे नियम करण्यात आल्याचे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
बाल लैंगिक अत्याचार प्रतिबंधक कायदा अर्थात POCSO तसेच बाल न्याय कायद्यासह इतर लागू कायद्यांच्या तरतुदींचा संदर्भ या निर्देशांमध्ये देण्यात आला आहे.
शिक्षणमंत्र्यांकडून स्पष्टीकरण
राजस्थानचे शिक्षणमंत्री मदन दिलावर यांनी सरकारी शाळांमध्ये माध्यमांच्या प्रवेशावर सरसकट बंदी नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. मात्र, विद्यार्थ्यांची मुलाखत घेणे, त्यांचे छायाचित्रण करणे किंवा त्यांचे चित्रीकरण करण्यापूर्वी आवश्यक परवानगी घेणे बंधनकारक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
विशेषतः अल्पवयीन विद्यार्थ्यांच्या बाबतीत त्यांच्या सुरक्षिततेला आणि गोपनीयतेला प्राधान्य देणे आवश्यक असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे.
शाळांच्या दुरवस्थेचा मुद्दा विरुद्ध प्रवेशाचे नियम
या संपूर्ण प्रकरणामुळे राजस्थानात दोन महत्त्वाचे मुद्दे समोर आले आहेत. एकीकडे सरकारी शाळांमधील पायाभूत सुविधांची स्थिती आणि विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या मूलभूत सुविधांबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत, तर दुसरीकडे शाळांमध्ये बाहेरील व्यक्तींच्या प्रवेशावर आणि विद्यार्थ्यांच्या छायाचित्रण व चित्रीकरणावर नियंत्रण ठेवण्याची सरकारची भूमिका आहे.
सीजेपीने सरकारी शाळांची प्रत्यक्ष पाहणी करून त्यांच्या समस्या समोर आणण्याची भूमिका घेतली आहे. तर शिक्षण विभागाने शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता, गोपनीयता आणि शिस्त कायम ठेवण्यासाठी पूर्वपरवानगीची प्रक्रिया आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे.
दरम्यान, रामपुरा कंवरपुरा गावाजवळ सीजेपी पथकावर झालेल्या कथित हल्ल्याच्या घटनेत नेमके काय घडले, हल्ल्यात कोण सहभागी होते आणि या प्रकरणी पोलिसांकडून कोणती कारवाई करण्यात आली, याबाबत अधिकृत माहिती समोर आल्यानंतर या प्रकरणाचे पुढील चित्र स्पष्ट होणार आहे.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
