नागपूरमध्ये शाळा, महाविद्यालये, पोलीस स्टेशन, अग्निशमन केंद्रे, NMC कार्यालये आणि पांजरी (लोढी) गावापर्यंत Team G5 कडून सायबर जनजागृती अभियान राबविण्यात आले.
वाढत्या सायबर गुन्ह्यांविरोधात नागरिकांमध्ये जनजागृती निर्माण करण्यासाठी राबविण्यात येत असलेल्या ‘Cyber Shiksha for Cyber Suraksha’ या उपक्रमाने नागपूरमध्ये व्यापक जनजागृती करत आता ग्रासरूट स्तरापर्यंत पोहोचण्यास सुरुवात केली आहे. Quick Heal Foundation यांच्या पुढाकाराने आणि Government Institute of Forensic Science, Nagpur यांच्या सहकार्याने राबविण्यात येणाऱ्या या उपक्रमाच्या माध्यमातून सायबर सुरक्षेचा संदेश समाजातील विविध घटकांपर्यंत पोहोचविला जात आहे.
या उपक्रमाच्या कार्याची माहिती Team G5 चे सदस्य कुणाल मेश्राम यांनी महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सदस्य अविनाश ब्राम्हणकर यांच्यासोबत झालेल्या संवादादरम्यान दिली. ब्राम्हणकर हे २०२६ मध्ये भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण मतदारसंघातून विधान परिषदेत निवडून आल्याची नोंद उपलब्ध वृत्तस्रोतांमध्ये आहे.
नागपूरमध्ये विविध स्तरांवर सायबर जनजागृती
चर्चेदरम्यान कुणाल मेश्राम यांनी नागपूर परिसरात आतापर्यंत राबविण्यात आलेल्या विविध सायबर जनजागृती सत्रे, प्रेझेंटेशन्स आणि विशेष उपक्रमांची माहिती दिली. Team G5 च्या माध्यमातून १४ शाळा व महाविद्यालयांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले आहे. विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन जगतातील संभाव्य धोके, डिजिटल व्यवहार करताना घ्यावयाची काळजी आणि सायबर फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करण्याच्या उपाययोजनांबाबत माहिती देण्यात आली.
यासोबतच पोलीस स्टेशन, अग्निशमन केंद्रे आणि नागपूर महानगरपालिकेच्या (NMC) झोन कार्यालयांमध्येही सायबर जनजागृतीचे उपक्रम राबविण्यात आल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली.
३,६२९ पेक्षा अधिक विद्यार्थी आणि २०० पेक्षा अधिक शासकीय कर्मचाऱ्यांपर्यंत संदेश
या मोहिमेअंतर्गत आतापर्यंत ३,६२९ पेक्षा अधिक विद्यार्थी आणि २०० पेक्षा अधिक शासकीय कर्मचारी यांना सायबर गुन्हे, ऑनलाइन फसवणुकीचे विविध प्रकार आणि डिजिटल सुरक्षिततेच्या उपाययोजनांबाबत जागरूक करण्यात आल्याचे Team G5 कडून सांगण्यात आले.
सायबर गुन्ह्यांचे स्वरूप दिवसेंदिवस बदलत असताना नागरिकांनी डिजिटल व्यवहार करताना अधिक सतर्क राहणे आवश्यक आहे. OTP, UPI, फिशिंग लिंक, बनावट कॉल, सोशल मीडिया फसवणूक, बनावट KYC संदेश आणि इतर ऑनलाइन फसवणुकीच्या प्रकारांपासून बचाव करण्यासाठी आवश्यक खबरदारी घेण्याचा संदेश या जनजागृती उपक्रमातून देण्यात येत आहे.
ग्रासरूटपर्यंत पोहोचले ‘Cyber Kavach’
सायबर जनजागृती केवळ शहरी भागापुरती मर्यादित न ठेवता ती ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्नही Team G5 कडून करण्यात येत आहे. याचाच एक भाग म्हणून नागपूरच्या ग्रामीण भागातील पांजरी (लोढी) गावात विशेष सायबर जागरूकता अभियान राबविण्यात आले.
या अभियानादरम्यान ग्रामस्थांना ऑनलाइन फसवणुकीचे विविध प्रकार, संशयास्पद कॉल व संदेश, OTP आणि UPI संदर्भातील फसवणूक तसेच डिजिटल व्यवहार करताना घ्यावयाची काळजी याबाबत माहिती देण्यात आली. त्याचबरोबर गावातील नागरिकांच्या सायबर जागरूकतेची सद्यस्थिती समजून घेण्यासाठी Cyber Awareness Survey देखील करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.
नागरिक संवादातून सायबर सुरक्षेचा संदेश
Team G5 कडून विविध विशेष जनजागृती उपक्रम, प्रत्यक्ष नागरिक संवाद आणि क्षेत्रीय उपक्रमांच्या माध्यमातून सायबर सुरक्षेचा संदेश समाजातील विविध घटकांपर्यंत पोहोचविण्यात येत आहे. विद्यार्थी, शासकीय कर्मचारी, ग्रामीण नागरिक तसेच विविध संस्थांमध्ये काम करणाऱ्या व्यक्तींना डिजिटल सुरक्षेबाबत माहिती देण्यावर या मोहिमेत भर देण्यात येत आहे.
डिजिटल व्यवहारांचा वाढता वापर लक्षात घेता सायबर सुरक्षेबाबतची प्राथमिक माहिती प्रत्येक नागरिकापर्यंत पोहोचणे आवश्यक असल्याचे या उपक्रमातून अधोरेखित करण्यात येत आहे.
अविनाश ब्राम्हणकर यांच्याकडून उपक्रमाचे कौतुक
Team G5 च्या माध्यमातून राबविण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांची माहिती जाणून घेतल्यानंतर विधान परिषद सदस्य अविनाश ब्राम्हणकर यांनी या कार्याचे कौतुक केल्याचे सांगण्यात आले. समाजामध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांबद्दल त्यांनी आभार व्यक्त केले तसेच उपक्रमाच्या पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा दिल्या.
सायबर जनजागृतीचा विस्तार अधिक व्यापक करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मदतीबाबत शक्य ते सहकार्य करण्याचे आश्वासनही त्यांनी दिल्याचे Team G5 कडून सांगण्यात आले.
‘माझं गाव, सायबर सुरक्षित गाव!’
‘Cyber Shiksha for Cyber Suraksha’ या उपक्रमाच्या माध्यमातून शहरापासून गावापर्यंत सायबर सुरक्षेचा संदेश पोहोचविण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. ‘Mission Cyber Kavach’ या संकल्पनेतून नागरिकांना डिजिटल फसवणुकीपासून सावध राहण्याबरोबरच सुरक्षित डिजिटल सवयी अंगीकारण्यासाठी प्रोत्साहित केले जात आहे.
“माझं गाव, सायबर सुरक्षित गाव!” या उद्देशाने सुरू असलेल्या या प्रयत्नातून ग्रामीण आणि शहरी भागातील नागरिकांना सायबर सुरक्षेच्या मूलभूत उपाययोजनांची माहिती देण्यावर भर दिला जात आहे.
अशा उपक्रमांमुळे नागरिकांना सायबर गुन्ह्यांचे बदलते स्वरूप समजण्यास आणि डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षितपणे करण्यासाठी आवश्यक खबरदारी घेण्यास मदत होऊ शकते. नागपूरमध्ये सुरू असलेली ही जनजागृती मोहीम भविष्यात आणखी व्यापक स्तरावर नेण्याचा Team G5 चा प्रयत्न असल्याचे या संवादातून स्पष्ट झाले.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
