कल्याण उड्डाणपूल प्रकल्पासाठी करण्यात आलेल्या कारवाईवरून नव्या वादाला तोंड; बुद्धभूमी फाउंडेशनचा निषेध, प्रशासनाचे नियमपालनाचे स्पष्टीकरण.
कल्याण पश्चिमेतील वालधुनी परिसरात उभारण्यात येणाऱ्या प्रस्तावित चार पदरी उड्डाणपुलाच्या कामासाठी करण्यात आलेल्या अडथळा हटाव कारवाईवरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका (केडीएमसी) आणि पोलिस प्रशासनाने बुद्धभूमी फाउंडेशनच्या परिसरात केलेल्या कारवाईनंतर बौद्ध समाजातील विविध संघटना, भिक्खू संघ आणि आंबेडकरी कार्यकर्त्यांनी तीव्र संताप व्यक्त केला असून या घटनेविरोधात आंदोलनाची हाक देण्यात आली आहे.
बुद्धभूमी फाउंडेशनने प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात आणि सामाजिक माध्यमांवर प्रसारित करण्यात आलेल्या आवाहनांमध्ये प्रशासनावर गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत. फाउंडेशनच्या म्हणण्यानुसार, उड्डाणपुलाच्या कामासाठी बुद्धभूमी फाउंडेशनच्या परिसरातील धार्मिक व सामाजिक स्वरूपाच्या वास्तूंवर कारवाई करण्यात आली. या कारवाईत बुद्धमूर्ती, बौद्ध स्तूप, भिक्खू निवास, धर्मशाळा तसेच इतर धार्मिक-सांस्कृतिक प्रतीकांचे नुकसान झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
प्रशासनाविरोधात गंभीर आरोप
बुद्धभूमी फाउंडेशन आणि बौद्ध भिक्खूंनी आरोप केला आहे की, कारवाईपूर्वी कोणतीही समाधानकारक कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली नाही. वरिष्ठ भिक्खू भंते गौतमरत्न महाथेरो यांनी प्रशासन आणि पोलिसांवर आरोप करताना सांगितले की, कारवाईदरम्यान संबंधित अधिकाऱ्यांनी कोणताही वैध आदेश दाखवला नाही, संबंधितांना सुनावणीची संधी दिली नाही आणि धार्मिक स्थळांच्या स्थलांतरासाठी आवश्यक असलेल्या प्रक्रियांचे पालन करण्यात आले नाही.
भिक्खू संघाच्या मते, गौतम बुद्धांच्या मूर्ती हलविण्यापूर्वी पारंपरिक धार्मिक विधी पार पाडले गेले नाहीत. तसेच अनेक बौद्ध स्तूप पाडण्यात आल्याचा आरोपही करण्यात आला आहे. या घटनेमुळे बौद्ध समाजाच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्याचा दावा आंदोलनकर्त्यांनी केला आहे.
बुद्धभूमी फाउंडेशनचे आंदोलन
या घटनेच्या निषेधार्थ बुद्धभूमी फाउंडेशनने बौद्ध समाज, उपासक-उपासिका आणि आंबेडकरी कार्यकर्त्यांना मोठ्या संख्येने एकत्र येण्याचे आवाहन केले आहे. फाउंडेशनने आयोजित केलेल्या बैठकीत पुढील कायदेशीर आणि लोकशाही मार्गाने आंदोलनाची दिशा ठरविण्यात येणार असल्याचे जाहीर करण्यात आले आहे.
फाउंडेशनच्या निवेदनानुसार, केडीएमसी, मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (एमएमआरडीए), पोलिस प्रशासन आणि संबंधित कंत्राटदारांविरोधात गुन्हे दाखल करण्याची मागणी करण्यात येणार आहे. तसेच या कारवाईची उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
केडीएमसी प्रशासनाचे स्पष्टीकरण
दरम्यान, वाढत्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर केडीएमसी आयुक्त अभिनव गोयल यांनी पत्रकार परिषद घेऊन प्रशासनाची भूमिका स्पष्ट केली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, उड्डाणपुलाच्या प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेली जागा महापालिकेच्या मालकीची असून त्याची नोंद अधिकृत अभिलेखांमध्ये आहे.
आयुक्तांनी सांगितले की, संबंधित परिसरातील अडथळे हटविण्यापूर्वी आवश्यक त्या नोटिसा बजावण्यात आल्या होत्या. तसेच बुद्धभूमी फाउंडेशनच्या प्रतिनिधींशी अनेक वेळा चर्चा करण्यात आली होती. कारवाईदरम्यान परिसरातील गौतम बुद्धांच्या मूर्ती आणि इतर साहित्य सुरक्षितपणे फाउंडेशनच्या प्रतिनिधींकडे सुपूर्द करण्यात आल्याचा दावाही त्यांनी केला.
प्रशासनाने ही कारवाई पूर्णपणे नियमानुसार आणि सार्वजनिक पायाभूत सुविधा प्रकल्पाच्या गरजेनुसार करण्यात आल्याचे स्पष्ट केले आहे. तसेच फाउंडेशनच्या काही मागण्या असल्यास त्यावर चर्चेसाठी प्रशासन सकारात्मक असल्याचेही आयुक्तांनी नमूद केले.
धार्मिक भावना विरुद्ध विकासकामांचा प्रश्न
वालधुनी येथील बुद्धभूमी फाउंडेशन परिसरात बुद्ध विहार, भिक्खू निवास, धर्मशाळा, उद्यान, बौद्ध आणि आंबेडकरी इतिहासाशी संबंधित स्मारके व प्रतीकात्मक संरचना असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे या कारवाईने केवळ विकास प्रकल्पाचा प्रश्न निर्माण केला नसून धार्मिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक संवेदनशीलतेचाही मुद्दा पुढे आला आहे.
बौद्ध समाजाच्या विविध संघटनांनी या घटनेचा निषेध नोंदवत दोषींवर कारवाईची मागणी केली आहे. दुसरीकडे प्रशासनाने आपली कारवाई कायदेशीर असल्याचा पुनरुच्चार केला आहे. त्यामुळे या प्रकरणात पुढील काही दिवसांत आंदोलन आणि प्रशासन यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सध्या या प्रकरणाकडे संपूर्ण कल्याण-डोंबिवली परिसरासह राज्यातील बौद्ध व आंबेडकरी समाजाचे लक्ष लागले असून, पुढील घडामोडींकडे सर्वांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे.
सुनीता खिल्लारे ह्या स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सक्रिय योगदानकर्ता असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून त्या विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात.
ईमेल -sunitaradhe2228@gmail.com
मो. क्र. 9321950783
