महाराष्ट्र सायबर विभागाच्या जनजागृती अभियानांतर्गत जळगावमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी सायबर सुरक्षा सत्र; सुरक्षित डिजिटल वापर आणि सायबर गुन्हे प्रतिबंधाबाबत मार्गदर्शन.
डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर आणि त्यासोबत वाढणाऱ्या सायबर गुन्ह्यांच्या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांमध्ये सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी पी.आर. हायस्कूल तसेच इंदिरा गांधी कन्या माध्यमिक विद्यालय येथे सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्रांचे आयोजन करण्यात आले. कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव येथील सायबर वॉरियर्स विद्या विशाल सोनवणे व साक्षी तानाजी पाटील यांनी महाराष्ट्र सायबर विभागाच्या जनजागृती अभियानांतर्गत विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.
या अभियानाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना डिजिटल माध्यमांचा सुरक्षित, जबाबदार आणि सजगपणे वापर करण्याबाबत माहिती देणे हा होता. सत्रादरम्यान विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन फसवणुकीचे विविध प्रकार, सोशल मीडिया सुरक्षा, बनावट वेबसाइट्स व संशयास्पद लिंक, ओटीपी आणि पासवर्डची गोपनीयता, डिजिटल फूटप्रिंट तसेच सायबर गुन्ह्यांपासून बचाव करण्याच्या विविध उपाययोजनांची माहिती देण्यात आली.
मार्गदर्शन करताना दैनंदिन जीवनातील विविध उदाहरणांचा आधार घेत सायबर गुन्हे कोणत्या पद्धतीने घडू शकतात आणि अशा घटनांपासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे, हे विद्यार्थ्यांना समजावून सांगण्यात आले. मोबाईलचा जबाबदारीने वापर, डिजिटल व्यवहार करताना आवश्यक असलेली खबरदारी, अनोळखी व्यक्तींशी ऑनलाइन संवाद साधताना घ्यावयाची सतर्कता आणि सोशल मीडिया खात्यांवर वैयक्तिक माहिती शेअर करण्याचे संभाव्य धोके यावर विशेष भर देण्यात आला.
विद्यार्थ्यांना कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीस वैयक्तिक किंवा गोपनीय माहिती देऊ नये, संशयास्पद लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी तिची खातरजमा करावी आणि ऑनलाइन व्यवहार करताना विशेष काळजी घ्यावी, असा संदेश देण्यात आला. तसेच डिजिटल माध्यमांचा वापर करताना प्रत्येकाने आपल्या डिजिटल फूटप्रिंटबाबत सजग राहणे आवश्यक असल्याचेही सांगण्यात आले.
सत्रादरम्यान विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत विविध प्रश्न विचारले. सायबर गुन्ह्यांचे स्वरूप, सोशल मीडिया वापरताना घ्यावयाची काळजी आणि ऑनलाइन फसवणुकीपासून बचाव करण्याच्या उपायांबाबत विद्यार्थ्यांनी उत्सुकतेने माहिती जाणून घेतली. संवादात्मक पद्धतीने झालेल्या या सत्रामुळे विद्यार्थ्यांना सायबर सुरक्षेच्या दैनंदिन जीवनातील महत्त्वाची जाणीव झाली.
कार्यक्रमाच्या शेवटी विद्यार्थ्यांनी सायबर सुरक्षिततेची शपथ घेतली. स्वतः सुरक्षित डिजिटल व्यवहार करण्यासोबतच कुटुंबीय, मित्र आणि समाजातील इतर नागरिकांमध्येही सायबर सुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करण्याचा संकल्प विद्यार्थ्यांनी केला. अशा प्रकारच्या मार्गदर्शनपर उपक्रमांचे सातत्याने आयोजन करण्यात यावे, अशी अपेक्षाही विद्यार्थ्यांनी व्यक्त केली.
हा उपक्रम आर. बी. आमले सर यांच्या मोलाच्या मार्गदर्शनाखाली यशस्वीरीत्या पार पडला. पी.आर. हायस्कूलचे प्राचार्य दिनेश पाटील सर तसेच इंदिरा गांधी कन्या माध्यमिक विद्यालयाचे प्राचार्य ए. ए. पाटील सर यांनी या उपक्रमाचे कौतुक केले. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासोबतच सुरक्षित डिजिटल समाज निर्माण करण्यासाठी अशा जनजागृती मोहिमांची सातत्याने आवश्यकता असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
दोन्ही विद्यालयांतील शिक्षकांनीही या उपक्रमासाठी सहकार्य केले. विद्यार्थ्यांचा सकारात्मक प्रतिसाद, सक्रिय सहभाग आणि सायबर सुरक्षेबाबतची उत्सुकता यामुळे जनजागृती अभियानाला चांगला प्रतिसाद मिळाला.
आजच्या तंत्रज्ञानप्रधान युगात विद्यार्थ्यांना सायबर सुरक्षेबाबत योग्य वेळी योग्य मार्गदर्शन मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. शाळा, पालक आणि समाज यांनी एकत्रितपणे सायबर सुरक्षेबाबत जनजागृती केल्यास सुरक्षित डिजिटल सवयी रुजण्यास तसेच जबाबदार डिजिटल नागरिक घडण्यास मदत होईल, असा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
प्रकाश खिलारे हे स्थानिक समाचार डिजिटल मीडिया चे सहसंपादक असून सामाजिक, राजकीय, शैक्षणिक आणि स्थानिक घडामोडींवरील बातम्यांचे वृत्तांकन करतात. जनसामान्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, स्थानिक पातळीवरील महत्त्वाच्या घटनांची अचूक माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवणे आणि निष्पक्ष पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजाशी जोडलेले राहणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे. डिजिटल पत्रकारितेच्या माध्यमातून ते विविध विषयांवर सखोल आणि प्रभावी बातम्या प्रकाशित करतात. आपण आपल्या परिसरातील बातम्या, माहिती तसेच लेख देण्याकरिता संपर्क करू शकतात…..
मो. 9112225235
Email- prakaashkhilare@gmail.com
